تحولات حقوق زنان در پرتو نسل های حقوق بشر با تاکید بر جهان اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

2 استادیار گروه حقوق عمومی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

10.30479/psiw.2021.15012.2953

چکیده

هدف: در ادبیات معاصر در باب حقوق بشرکه نگاه لیبرالیستی در آن وجه غالب دارد، رهیافت عام پذیرفته شده‌ای وجود دارد که آن­ها را به چهار نسل طبقه‌بندی می‌کند. در این مجموعه، نسل چهارم به محور حقوق توسعه پایدار و مؤلفه­های آن توجه ویژه دارد و موضوع حقوق زنان نیز در این فضا مطرح می­شود. بررسی این تحولات در جهان و  و به موازات آن در جهان اسلام، محور اصلی این پژوهش است.این تحولات در جهان اسلام نیز انعکاس داشته و همسویی ارزشمندی را میان  کشورهای جهان اسلام با روند تحولات جامعه جهانی البته در چهارچوب و حفظ ارزش­های اسلامی شاهد هستیم. سازمان همکاری اسلامی همانند سازمان ملل متحد، توجه خاصی را به موضوع حقوق زنان معطوف داشته است. هدف اصلی این پژوهش، کمک به مطالعات حقوق بشری و ایجاد فضا برای نزدیکی مؤلفه­های حقوق بشری و توسعه در دو سطح جهانی و جهان اسلام است.
روش: روش تحقیق در این مطالعه، تکیه بر رویکرد توصیفی تحلیلی دارد و در قالب مطالعه کتابخانه­ای صورت گرفته است. تحقیق مبتنی بر داده­های آماری مستند است. ابتدا روند تحولات حقوق زنان در پرتو حقوق بشر و حق توسعه  در سطح جهانی ارائه می شود و سپس ضمن تأکید بر محوریت ارزش­های اسلامی در جهان اسلام، میزان انطباق این تحولات بر پایه ادبیات و اسناد سازمان همکاری اسلامی به­ویژه در مؤلفه­های توسعه ارزیابی می گردد؛ به عبارت دیگر جهان اسلام ضمن تلاش برای حفظ مؤلفه­های ارزشی خود، به موازات تحولات حقوق بشری در جهان، مسیر پیشرفت و توسعه خود را ادامه داده است.
یافته­ها: فرضیه تحقیق بر این نکته اشاره دارد که جهان اسلام ضمن حفظ ارزش­های دینی و هویتی خود، همانند تحولات حقوق بشری در جهان به­ویژه در بحث توسعه، پیشرفت­های قابل توجهی داشته است. شایان ذکر است که در ارتباط با شاخص توسعه جنسیتی، تفاوت معناداری میان تحولات جهان و جهان اسلام وجود ندارد، ولی در شاخص توسعه نابرابری جنسیتی، تفاوت محسوس است که تفاوت مزبور نه از باب بی­توجهی جهان اسلام، بلکه ناشی از تفاوت ریشه­ای در جهان­بینی مکتب اسلام از انگاره­های لیبرالیستی است.
نتیجه­گیری: روند تحولات مباحث حقوق بشر و حقوق زنان در جهان و جهان اسلام، در شاخص­های توسعه سیر صعودی داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developments in Women's Rights in the Light of Generations of Human Rights in the World and in the World of Islam

نویسندگان [English]

  • Mohammad Salman Taheri 1
  • Arkan Sharifi 2
  • Haneh Farkish 2
1 Ph.D. Student in Public Law, Islamic Azad University, Sanandaj Branch, Iran,
2 Assistant Professor of Public Law, Islamic Azad University, Sanandaj Branch, Iran
چکیده [English]

Objective: In the contemporary literature on human rights, there is a generally accepted approach that classifies them into four generations. The fourth generation pays special attention to the axis of sustainable development law and the issue of women's. The study of these developments in the world and the Islamic world is the main objective of this research. These developments are also reflected in the Islamic world, and we are witnessing a valuable alignment between the countries of the Islamic world and the developments in the international community. The Organization of Islamic Cooperation, like the United Nations, has paid special attention to the issue of women's rights.
Method: The research method is based on a descriptive-analytical approach and is based on documented statistical data. First, the process of developments in women's rights in the light of human rights and the right to development is presented at the global level, and then the degree of compliance of these developments in Islamic world is evaluated based on the literature and documents of the Organization of Islamic Cooperation.
Findings: The research hypothesis states that there is no significant difference between the world and the Islamic world in relation to the Gender Development Index, but the difference in the Gender Inequality Development Index is still noticeable.
Conclusion: The evolution of human rights and women's rights in the world and the Islamic world has had an upward trend in development indicators, but in some development indicators, there is a limited distance between the world and the Islamic world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Women's Rights
  • Generations of Human Rights
  • Islamic world
  • Gender Development Index
  • Gender Inequality
جلالی، محمود و صفورا بنی­نجاریان (1386) «مطالعه تاریخی وضعیت سیاسی حقوقی زنان در جهان از آغاز تاکنون»، فصلنامه سیاست، 40(4): 63-82.
صفاری­نیا. محیا (1398) «رویکردسازمانهمکاریاسلامیدرزمینهارتقایحقوقزن»، فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، 6(2): 25-54.
طباطبایی، جعفر و ابومحمد عسگرخانی (1398) «بررسیوتحلیلنقضنسلسومحقوقبشرازناحیهتحریم­هایامریکا»،فصلنامهعلمیمطالعاتبین­المللیپلیس، 10(39): 122-142.
کولایی، الهه و محمدحسین حافظیان (1385) «نقش زنان در توسعه کشورهای اسلامی»، پژوهش زنان، 4(1و2): 33-60.
مقتدایی، عباس (1390) «بررسیمقایسه­اینسلاولحقوقبشرجامعهمدنیغرببامبانیاسلامی»، جامعه­شناسیکاربردی، 22(3): 115-134.
وکیل، امیرساعد و عسگری، پوریا (1383) «نسل سوم حقوق بشر (حقوق همبستگی)» تهران: مجد، 1383.
وردی­زاده، حمید (1391) «بررسیتطبیقیحقوقزن، درحقوقجمهوریاسلامیایرانوسایرکشورها»، همایشملیحقوقبین­المللدرآیینهعلومروز. 29 اردیبهشت 1391.1-21.
 
Blitt, Robert C,(2016) “Equality and Nondiscrimination Through the Eyes of an International Religious Organization: The Organization of Islamic Cooperation (OIC) Response to Women`s Rights and Sexual Orientation and Gender Identity Rights”. Legal Studies Research Paper Series. The University of Tennessee. Research paper. No. 291.August 2016. PP.1-67.
Buvinic and others(2015) "Equality for women” (world Bank: 2008).
Gouda, Moamen; Potrafke, Niklas (2016) “Gender Equality in Muslim-Majority Countries”, CES ifo Working Paper, No. 5883, Center for Economic Studies and ifo. Institute (CESifo), Munich.2016
Human Development Report Office (2016) UNDP Human Development Report. STATISTICAL BRIEFING, Organization of Islamic Cooperation (OIC):Statistical Briefing Based on the 2016 HumanDevelopment Report.
Jalali, Mahmoud and Safoura Bani Najarian (2007) "Historical study of the political-legal situation of women in the world from the beginning until now", Quarterly Journal of Politics, 40 (4): 63-82. (In Persian).
Johnson, M.(1998) "A Mayna Charta for Mankind: Writing the Universal Declaration o Human Rights” (Paris: Unesco, 1998).
Koolaei, Elahe and Mohammad Hossein Hafezian (2006) "The Role of Women in the Development of Islamic Countries", Women's Research, 4 (1 and 2): 33-60.(in Persian).
L. Williams, (2006)"Towards an Emerging International poverty Law" in L. William (ed) "International poverty Law".(London: Zed books , 2006).
 Lake, M(2001)“From self – Determination via protection to Equality via Non-Discrimination: Defining women's Rights at the League of Nations and the United Nations”.(Newyork, Palgrave, 2001).
Moqtadaei, Abbas (2011) "A Comparison of the First Generation of Human Rights in Western Civil Society with Islamic Principles", Applied Sociology, 22 (3): 115-134.(in Persian).
OPAAW,The Mechanism for Implementation,(2016) Adopted by the Sixth Session of the Ministerial Conference on the Role of Women in the Development of OIC Member States, Turkey.
OPAAW.  OIC Plan of action for The Advancement of Women(2016). Adopted by the Sixth Session of the Ministerial Conference on the Role of Women in the Development of OIC Member States, Turkey.
Popescu,Sofia “Legal Sociology” (Bucharest: (1996).
Razmiو Mohammad Javad, Ezatollah Abbasian, & Maliheh Broghani (2012) “The relationship between Women's Empowerment and HDI in Islamic countries” International Journal of Business and Behavioral Sciences Vol. 2, No.11; November 2012
Saffary Nia, Mahya (2019) "The approach of the Organization of Islamic Cooperation in promoting women's rights", Quarterly Journal of Comparative Research in Islamic and Western Law, 6 (2): 25-54.(in Persian).
Sandra Fredman,(2011) “Discrimination Law” (oxford: OUP 2011).
Sesric.(2018) “OIC WOMEN AND DEVELOPMENT REPORT 2018”  “Enhancing Women Entrepreneurship for Development” October 2018, Statistical, Economic and Social Research and Training Centre for Islamic Countries.
Tabatabai, Jafar and Abu Mohammad Asgarkhani (2019) "Study and analysis of the third generation of human rights violations in the field of US sanctions", Scientific Quarterly of International Police Studies, 10 (39): 122-142.(in Persian).
Vakil, Amir Saeed and Asghari, Pouria (2004) "The third generation of human rights (solidarity rights)" Tehran: Majd Publication, 2004.(in Persian).
Verdizadeh, Hamid (2012) "Comparative study of women's rights in the law of the Islamic Republic of Iran and other countries", National Conference on International Law in the Mirror of Modern Science.  May 2012 :1-21.(in Persian).