چکیده

فدراسیون روسیه قفقاز جنوبی را به عنوان حوزه نفوذ سنتی و نخستین حلقه برای دفاع از امنیت ملی خود می‌داند و در این میان،تلاش‌های آمریکا و غرب برای گسترش نفوذ در قفقاز جنوبی را تهدیدی استراتژیک برای خود به حساب می‌آورد.از سویی،آمریکا با توجه به خلأ قدرتی که بعد از فروپاشی شوروی در منطقه به وجود آمد؛با سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی به ویژه در زمینه انرژی و توسعه همکاری‌های نظامی با کشورهای منطقه،به دنبال گسترش نفوذ خود در قفقاز جنوبی است و در راستای شکل‌گیری موازنه قدرت به نفع واشنگتن و متحدان منطقه‌ای خود مبادرت می‌ورزد که این مسأله به تعارض منافع و برخورد میان روسیه و آمریکا در این منطقه منجر شده است.سؤال اصلی مقاله این است که آمریکا و روسیه برای تثبیت نفوذ منطقه‌ای خود در قفقاز جنوبی دست به چه اقداماتی زده‌اند؟ فرضیه پژوهش این است که بدین خاطر که کرملین قفقاز جنوبی را منطقه نفوذ سنتی خود و به منزله سدی برای دفاع از امنیت و تمامیت ارضی خود می‌داند؛لذا حضور و نفوذ ایالات متحده در این منطقه را که در راستای افزایش قدرت منطقه‌ای و بین‌المللی واشنگتن مبادرت می‌ورزد؛به مثابه تضعیف و محصورسازی روسیه و در نهایت فروپاشی این کشور قلمداد می‌کند.لذا، مسکو در تلاش است تا ضمن افزایش نفوذ و توان بازیگری خود در قفقاز جنوبی، قلمروی قدرت و نفوذ فزایندۀ واشنگتن در منطقه را محدود و خنثی نماید که این امر باعث تقابل‌جویی و رقابت منطقه‌ای آمریکا و روسیه در قفقاز جنوبی شده اشت.