راهبردنگاری نقش‌آفرینی جمهوری اسلامی ایران در محور مقاومت اسلامی با تحلیل SWOT

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی - واحد تبریز

3 کارشناسی ارشد علوم سیاسی از دانشگاه یزد

10.30479/psiw.2020.11844.2651

چکیده

هدف: با توجه به ابعاد تأثیرگذاری حمایت جمهوری اسلامی ایران از محور مقاومت اسلامی در منطقه غرب آسیا بر تحولات داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی، سؤال اصلی پژوهش حاضر آن است که «جمهوری اسلامی ایران در حمایت از محور مقاومت اسلامی، برای بهبود موقعیت خود چه راهبردهایی باید اتخاذ کند؟»
روش: روش پژوهش به صورت ترکیبی از روش کتابخانه‌ای و مصاحبه عمیق است. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نیز با استفاده از تکنیک SWOT، پس از دسترسی به تمام نتایج به‌دست‌آمده از منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه عمیق، صورت گرفته است.
یافته‌ها: جمهوری اسلامی به‌موازات آنکه در رهبری محور مقاومت موفق عمل کرده و فرصت‌سازی خارجی کرده است، با تهدیداتی نیز روبرو شده و در داخل کشور نیز ضعف‌هایی پیش روی آن نمایان شده است.
نتیجه­گیری: جمهوری اسلامی ایران برای بهینه‌سازی نقش خود در حمایت از محور مقاومت اسلامی در منطقهباید ضمن تقویت همبستگی و توسعه مناسبات، به‌ویژه در بعد اقتصادی، با کشورهای عضو محور مقاومت اسلامی، تلاش کند تا جایگاه مقاومت در صحنه سیاسی ملی این کشورها تقویت شود و برای دفع یا کاهش تهدیدات خارجی، علاوه بر تلاش برای معطوف‌سازی هرچه بیشتر مقاومت اسلامی به آرمان فلسطین و در گام بعدی، مقابله و محدودسازی تکفیری‌ها و درنهایت، فشار به بیگانگان برای ترک منطقه، با اقدامات رسانه‌ای تلاش کند تا تبلیغات ایران‌هراسانه در سطح منطقه را نیز خنثی سازد. برای بهبود نقاط ضعف داخلی نیز باید در کنار تلاش برای خنثی‌سازی دوگانه‌سازی منافع مردمی حمایت از محور مقاومت اسلامی، فرصت‌ها و دستاوردهای اقتصادی امنیتی جمهوری اسلامی ایران از قِبَل محور مقاومت اسلامی تبیین و تقویت شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Strategy Mapping of Role-Playing of the I.R. Iran in the Islamic Axis of Resistance with SWOT Analysis

نویسندگان [English]

  • Mostafa Ghorbani 1
  • Suleiman Ghaffari 2
  • Ali Kargar 3
1 Ph.D. Student in Political Science, University of Tehran, Iran
2 Ph.D. Student in International Relations, IAU of Tabriz, Iran,
3 M.A. in Political Science, University of Yazd, Iran
چکیده [English]

Objective: Considering the effect of the Islamic Republic of Iran's support for the axis of Islamic resistance in the West Asian region on internal, regional and international developments, the main question of the present study is "what strategies should the Islamic Republic of Iran adopt in order to improve its position in support of the Islamic Axis of Resistance?"
Method: The research method is a combination of library method and in-depth interview. Data analysis was also performed using SWOT technique, after accessing all the results obtained from library resources and in-depth interviews.
Results: the Islamic Republic, in addition to being successful in leading the resistance axis and building foreign opportunities, has also faced threats, and some weaknesses have emerged in the country.
Conclusion: In order to optimize its role in supporting the Islamic Axis of Resistance in the region, the Islamic Republic of Iran must strengthen its solidarity and develop relations, especially in the economic dimension, with member states of the Islamic Axis of Resistance, must try to strengthen the position of the resistance in the national political scene of these countries and to repel or reduce foreign threats, in addition to trying to divert the Islamic resistance to the Palestinian cause as much as possible, and in the next step, confronting and limiting the Takfiris, and finally, putting pressure on foreigners to leave the region, it must work with the media to thwart Iran-phobia propaganda at the regional level. In order to improve the internal weaknesses, along with the efforts to neutralize the duplication of popular interests - support for the Islamic Axis of Resistance, the economic and security opportunities and achievements of the Islamic Republic of Iran by the Islamic Axis of Resistance must be explained and strengthened.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • strategy
  • I.R. Iran
  • Islamic Axis of Resistance
  • Regionalism
  • Islamphobia
کتابنامه

1.  احمدی، حسین. (1377). برنامه‌ریزی استراتژیک و کاربرد آن. تهران: سایه‌نما

2.  احمدی، محمدرضا (1386). روش تحلیل راهبردی (swot). فصلنامه حصون، 13، صص 39-57.

3.  اکبری، حسین (1388). پدیده مقاومت، بسترساز اعمال قدرت فراملی جمهوری اسلامی ایران. سیاست دفاعی، 17(66): 151-193.

4.  آدمی، علی؛ کشاورزمقدم، الهام (1394). جایگاه مجموعه امنیتی محور مقاومت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 4(14): 1-39.

5.  باقری، سیامک؛ قربانی، مصطفی (1395). ماهیت‌شناسی خشونت در بحران سوریه. فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 5(19): 25-50.

6.  برایسون، جان. ام. (1384). برنامه‌ریزی استراتژیک برای سازمان‌های دولتی و غیرانتفاعی. ترجمه عباس منوریان، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.

7.  برزگر، کیهان (1388). سیاست خارجی ایران از منظر رئالیسم تدافعی و تهاجمی. فصلنامه روابط خارجی، 1(1): 113-153.

8.  بیانات رهبری در دیدار اعضای مجمع جهانی اهل‌بیت علیهم‌السلام و اتحادیه رادیو و تلویزیون‌های اسلامی، 25/06/1394.

9.  بیانات رهبری در دیدار جمعی از خانواده‌های شهدای مدافع حرم، 05/11/1394.

10.بیانات رهبری در دیدار مسئولان نظام و سفرای کشورهای اسلامی، 25/01/1397.

11.بیانات رهبری در دیدار نخبگان علمی جوان، 28/07/1395.

12.پیرس، جان؛ رابینسون، ریچارد کنت. (1376). برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک. ترجمه خلیلی شورینی، تهران: سمت.

13.ترابی، قاسم. (1390). عربستان و انقلاب‌های عربی، در: کیهان برزگر، تحولات عربی، ایران و خاورمیانه. تهران: مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه.

14.چارلز، شوانک. (1370). مبانی تصمیم‌گیری استراتژیک. ترجمه عباس منوریان، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.

15.خانی، حسین (1392). خیزش‌های اسلامی در جهان عرب: ارزیابی فرصت‌ها و تهدیدهای منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه سیاست، 43(4): 81-97.

16.دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال؛ فرازی، مهدی (1391). بیداری اسلامی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، 9(28): 163-190.

17.فردآر، دیوید. (1379). مدیریت استراتژیک. ترجمه علی پارساییان و سید محمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

18.قاسمی، علی (1390). فرایند فزاینده تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات سیاسی روز (وابسته به معاونت سیاسی سپاه)،شماره 42-41: 127-145.

19.قربانی، مژگان؛ سوری، سرور (1395). انقلاب یمن؛ فرصت‌ها و چالش‌های ایران بر اساس مدل راهبردی SWOT. دوفصلنامه علمی ترویجی مطالعات بیداری اسلامی، 5(10): 1-29.

20.قربانی، مصطفی (1398). تحولات نظام بین‌الملل، ژئوپلیتیک خاورمیانه و سیاست خارجی ایران. پنجمین همایش بین‌المللی نظام بین‌الملل، تحولات منطقه‌ای و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (دانشگاه علامه طباطبایی بهمن 98)، (پذیرفته‌شده برای ارائه شفاهی در پنل اساتید)، در دست انتشار.

21.قربانی، مصطفی (1396)، «دستاوردهای نفوذ منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران»، قابل‌دسترسی در:http://tanincenter.com. تاریخ آخرین دسترسی، 10/07/1398

22.کریمی، ابوالفضل (1396). نقش ج.ا ایران در هویت‌بخشی به مجموعه امنیتی محور مقاومت. ماهنامه پژوهش ملل، 2(20): 1-14.

23.محمدی قراسویی، محمد، (28 بهمن 1396)، «محور مقاومت، ابعاد و مؤلفه‌ها»، قابل‌دسترسی در: http://alwaght.com.

24.مرادی، عبدالله (1394). شیعه در نوک پیکان تهاجم تکفیر. اندیشه و گفتمان انقلاب اسلامی، 1: 34-55.

25.مشیرزاده، حمیرا. (1392). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. چاپ هشتم، تهران: سمت.

26. (بی‌نا) (24 آذر 1397)، «تجارت ایران و عراق تا پایان سال به 13 میلیارد دلار می‌رسد»، قابل‌دسترسی در: www.tasnimnews.com.

27.نظری، علی‌اشرف؛ قنبری، لقمان (1392). خاص‌گرایی فرهنگی و بازتولید هویت‌های دینی: با تأکید بر جنبش بیداری اسلامی. مطالعات جهان اسلام، 1(3): 123-150.

28.نعیمیان، ذبیح‌الله (1386). جریان نوسلفی‌ها در دوران معاصر. مطالعات انقلاب اسلامی، 11، 91-118.

29.هریسون، جفری؛ کارون، سنت جان. (1382). مدیریت استراتژیک. ترجمه بهروز قاسمی، تهران: هیأت.

1..Adler, Alfred(2005), Communitarian International Relations: the epistemic foundation of international relations, London – New York, Routledge.

2.  Colucci, Lamont(2017), “Beware Iran's 'Axis of Resistance'”, at: www.usnews.com, Feb. 23, 2018.

3.  Fisher, c. (1989), Current and Recurrent Challenges in HRM, Journal of Management, 15. No. 2.

20.  Houghton, P. (2007), ''Reinvigorating the Study of Foreign Policy Decision Making; Toward a Constructivist Approach', Foreign Policy Analysis, Vol. 31

4.  Moshirzadeh, H(2010), Domestic Ideational of Iran’s Foreign Policy, Iranian Review of Foreign Affairs, VOL.1, NO.1

5.  Walt, Stephen(1987), The Origins of Alliances, N. Y, Cornel University press