تاثیر تنش های میان قطر و عربستان سعودی بر روابط سایر کشورهای حوزه خلیج فارس(2017)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین،

2 استاد گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

10.30479/psiw.2020.10830.2555

چکیده

هدف: هدف از انجام مطالعه حاضر تحلیل و بررسی این موضوع است که چگونه تنش های موجود بین قطر و عربستان بر روابط سایر کشورهای واقع در حوزه خلیج فارس تاثیرگذار خواهد بود و اهمیت مواضع جمهوری اسلامی ایران در این رابطه به عنوان قدرتی منطقه ای به چه صورت می باشد؟
روش: مطالعه حاضر یک پژوهش توصیفی تحلیلی است که با استفاده از روش کتابخانه ای ضمن مراجعه به اسناد شامل کتب و مقالات، بانک های اطلاعاتی و دیجیتال گردآوری شده است.
یافته­ها: تنش میان کشورهای همجوار در منطقه ای که مستعد تحولات بسیاری است، ٍاثرات مهمی بر رویکرد کشورهای دارای منافع خواهد داشت، تغییر ایدئولوژی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در روابط با یکدیگر و نیز تنزل جایگاه عربستان سعودی از رویکرد قدرت مآبانه اش از جمله اثرات مهم تداوم تنش های موجود میان قطر  و عربستان است. دوحه نیز منافع جدیدی را برای خود تعریف کرده که تداوم مناقشاتش با سعودی ها تا به امروز نشان از تغییرات ایدوئولوژیکی دراین کشور است.
نتیجه­گیری: تمامی تغییرات ایدئولوژیکی کشورها به یکباره و در مدتی کوتاه اتفاق نمی افتد و قطعا با صرف هزینه های مادی ومعنوی، این کشش در دولت ها وجود دارد تا ایدئولوژی خود را در راستای منافع جدیدی که برای خود تعریف کرده اند تغییر بدهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The impact of the tensions between Qatar and Saudi Arabia on relations with other Persian Gulf states(2017)

نویسندگان [English]

  • Hadis Roshani 1
  • Mohammadrahim Eivazi 2
1 M.A. in International Relations, IKIU, Qazvin, Iran
2 Full Professor of Political Science, Shahed University, Tehran, Iran,
چکیده [English]

Objective: The aim of this study is to analyze how tensions between Qatar and Saudi Arabia will affect the relations between other countries in the Persian Gulf and how important is the position of the Islamic Republic of Iran in this regard as a regional power?
Method: The present study is a descriptive-analytical study that has been conducted based on the library method using documents including books and articles, digital databases and Internet resources
Results: Tensions between neighboring countries in a region prone to many developments will have a significant impact on the approach of countries with interests. Changing the ideology of the GCC (Persian Gulf Cooperation Council) countries in their relations with each other, as well as degrading Saudi Arabia's position of power, are among the important effects of continuing tensions between Qatar and Saudi Arabia.Doha also defines a new interest for the continuation of grievances with Saudi Arabia to date indicates the ideological changes in the country.
Conclusion: Not all countries' ideological changes happen all at once and in a short period of time, and certainly at the expense of material and spiritual costs, there is a tendency in governments to change their ideology in line with the new interests they have defined for themselves.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Saudi Arabia
  • Qatar
  • Social change
  • Persian Gulf Cooperation Council
  • Islamic Republic of Iran
1. آرم، آرمینا. (1395). ایران و عربستان؛ رقابت بر سر نفوذ در خاورمیانه. فصلنامه سیاست، 3(9): 73-81.
2. بلاندل، ژان. (1378). حکومت مقایسه‌ای. ترجمه علی مرشدی زاده، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
3. بونیفاس، باسکال. (2013). «الیبلو ماسیه الریاضیه لدوله قطر و قوه الناعمه»، الدوحه: المرکز التحقیقی لدوله قطر.
4. تغیان، شریف. (2014). «حلام العظمه القطریه میراث من الفضائح شالوث الحاکم»، الفصل 3 و 4 و 6، بیروت: بیسان النشر و التوزیع و الإعلام.
5. جالینوسی، احمد؛ طباطبایی، یگانه سادات؛ البرزی، هنگامه. (1394). نقش‌آفرینی قطر در منطقه خلیج‌فارس، با توجه به مناقشات اخیر خاورمیانه. فصلنامه بیداری اسلامی، 4(8): 92-126.
6. جعفری ولدانی، اصغر. (1371). اختلاف‌های مرزی قطر و عربستان. مجله اطلاعات سیاسی- اقتصادی، (63 و 64): 52-61
7. حبیب، آنس، (23 سپتامبر 2015)، «أزمه الجزیرة، موقع الیوم السابع، صحیفه الجاردیان»، قابل‌مشاهده در: http://www.youmv.com/story/
8. رمضانی بونش، فرزاد، (تاریخ دقیق بازدید 1390)، «سیاست خارجی قطر، کوچکی در جامه بزرگ»، مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، قابل‌مشاهده در: http://www.peace_org
9. رمضانی، روح‌الله. (1389). چهارچوب تحلیلی برای بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: نی، چاپ دوم.
10. روح‌الامینی، محمود. (1383). زمینه فرهنگ شناسی. قم: دانشگاه پیام نور.
11. روشه، گی. (1385). تغییرات اجتماعی. ترجمه منصور وثوقی، تهران: نی.
12. ساعی، احمد؛ علی‌خانی، مهدی. (1392). بررسی چرخه تعارض در روابط خارجی جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی با تأکید بر دوره 1392-1384. فصلنامه علوم سیاسی، 9(22): 102-129.
13. سرخیل، بهنام. (1395). تطور دیپلماسی در قطر: از بی‌طرفی محافظه‌کارانه تا نفوذ هوشمند. فصلنامه علوم سیاسی، 12(35): 127-156.
14. سردارنیا، خلیل‌الله؛ کیانی، فائزه. (1395). تحلیل بحران سوریه از منظر شکاف‌های اجتماعی. جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، 4(1): 111-123.
15. سیفی، عبدالمجید؛ پورحسن، ناصر. (1395). موازنه همه‌جانبه و ائتلاف‌سازی عربستان سعودی در قبال جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، (26): 83-108.
16. شارون، جوئل. (1384). در پرسش از دیدگاه جامعه‌شناسی. ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نی.
17. عالیشاهی، عبدالرضا؛ مسعودنیا، حسین؛ فروزان، یونس. (1396). بررسی روابط سیاسی قطر و عربستان سعودی؛ از تبیین همگرایی تا گسست سیاسی (از بیداری اسلامی تا بحران قطع روابط سیاسی در ژوئن 2017). فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 7(24): 49-72.
18. فروزان، یونس؛ عالیشاهی، عبدالرضا؛ محمددوست، علی. (1396). تبیین دلایل واگرایی در روابط سیاسی عربستان سعودی و قطر. فصلنامه امنیت پژوهی، 16(59): 5-27.
19. قادری کنگاوری، روح‌الله؛ کریمی‌پور، مهرداد. (1391). تأثیر چالش جانشینی بر ثبات نظام سیاسی عربستان سعودی. فصلنامه علوم سیاسی، 15(60): 163- 186.
20. گیدنز، آنتونی. (1383). جامعه‌شناسی. ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نی.
21. متقی، ابراهیم. (1394). واکاوی زمینه‌های ناسازواری در روابط ایران و عربستان بر پایه نظریه سازه‌انگاری. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، 3(12): 141-161.
22. مجموعه مقالات اندیشکده راهبردی تبیین، ‌(تاریخ دقیق بازدید 1396)، «موضع امریکا در قبال قطر؛ پلیس خوب، پلیس بد»، قابل‌مشاهده در: www.Tabyincenter.ir
23. محمدی، حمیدرضا؛ احمدی، ابراهیم. (1397). تحلیل ژئوپلیتیکی گسست روابط سیاسی عربستان و قطر و تأثیر آن بر آینده شورای همکاری خلیج‌فارس. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، 8(28): 187-206.
24. مسعودنیا، حسین؛ فروزان، یونس؛ عالیشاهی، عبدالرضا. (1396). جابه‌جایی قدرت در عربستان سعودی، تأثیرات ولایت‌عهدی بر ساختار سیاست خارجی عربستان سعودی. فصلنامه رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، 8(1): 137-172.
25. مطهری، مرتضی. (1387). جامعه و تاریخ. تهران: صدرا، چاپ بیستم.
26. موسوی، زهرا، (تاریخ دقیق بازدید 1398)، «ترامپ پایان مشارکت امریکا در جنگ یمن را وتو کرد»، قابل‌مشاهده در: http://www.isna.ir/news/98012812088/
27. میرزاده کوه‌شاهی، مهدی. (1394). روابط عربستان و ایران؛ از رقابت تا تقابل. ماهنامه دیدبان امنیت ملی، (38): 49-56
28. نام خانوادگی، نام، (تاریخ دقیق بازدید)، «عنوان و موضوع»، قابل‌مشاهده در:
 http://parstoday.com/dari/news/middle_east-i63281
29. نجات، سید علی؛ موسوی، سیده راضیه؛ صارمی، محمدرضا. (1395). راهبرد عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران در قبال بحران یمن. فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، 9(33): 137-179.
30. نیاکویی، سید امیر؛ بهمنش، حسین. (1391). بازیگران معارض در بحران سوریه: اهداف و رویکردها. فصلنامه روابط خارجی، 4(4): 97-135.

References
1. Alishahi, A.  Massoudnia, H. Forouzan, Y. (2017), Studying political relations between Qatar and Saudi Arabia, From explaining convergence to political gap (from the Islamic awakening to the crisis cut off political relations in June 2017), Strategic Studies Of Public Policy, 7(24), 49-72.(in Persian)
2. Arm, A. (2016), Iran and Saudi Arabia; Competition for influence in the Middle East, Politic Quarterly, 3(9), 73-81.(in Persian)
3. Blanchard, Christopher. 2017. Saudi Arabia: Backgraund and U.S. Relations, specialist in Middle Eastern Affairs, 13june 2017.
4. Barakat, Sultan (2012), the Qatari Spring: Qatar’s emerging role in peacemaking Kuwait program on Development, Government and Globalization in the Gulf States Research Paper, Number24, University of York
5. Boniface, B. (2013), The  diploma is a sporting diamond for Qatar and its soft power, Doha: Aljazeera Center For studies .(in Persian)
6. Chollet, Derek and other. 2017. “U.S. Commitments in the Middle East: Advice to the Trump Administration” Middle East Policy, 24(1) 5-34
7. Clark, Grant and Sergie, Mohammed (2017) why tiny Qatar Angers Saudi Arabia and its allies: Quilc take Q&A
8. Emadi, S. Razi. (2017). Qatar's tension with Saudi Arabia and its consequences for the Islamic Republic of Iran, Public Policy Studies Network
9. Forouzan, Y. Alishahi, A. Mohammaddoost, A. (2017),  Explain the reasons for the divergence in the political relations between Saudi Arabia and Qatar,  Security research, 16(59), 5-27
10. Galen, Ahmad. Tabatabai, Yegane sadat. Alborzi, Hengameh. (2015), Qatar's role in the Persian Gulf region, According to recent Middle East disputes, Islamic Awakening, 4(8), 92-126
11. Giddens, A. (2004), Sociology, Translation: Manouchehr Saburi, Tehran: Ney
12. H. Cordesman, Anthony. (December.2012). “Expanding the role of the GCC in Gulf Security”, Center for strategic and International Studies (CSIS)
13. Habib, A. (2015), “the crisis of the island, the seventh day site”, Gardin, 2015/09/23
14. Jafari Valdani, A. (1992),  Qatar - Saudi border disputes, journal of Political-Economic Information, 63(64). 52-61
15. Jean, B. (1999), Comparative government, Translation: Ali Morshedizadeh, Tehran: Islamic Revolutionary Documentation Center
16. Khatib, L. (2014).  “qatar and the Recalibration Middle East Center. September 2014 1_30
17. Lander, L. (2017), Trump Takes credit for Saudi move Against Qatar, a U.S. Military partner, New York Times, http://www.nytimes.com/2017/06/06/world/Middle East/Trump-qatar-saudi-arabia.html
18. Massoudnia, H. Forouzan, Y. Alishahi, A. (2017), Power shifts in Saudi Arabia, The Effects of the Covenant on the Foreign Policy Structure of Saudi Arabia, Political and international Approaches, 8(1), 137-172
19. Me Kernan, Bethan. (2017). Mohammed bin Salman: Who is Saudi Arabia’s new Crown prince? The Independent, 21 June 2017
20. Mirzadeh Koohshahi, M. (2015), Saudi-Iranian relations; from competition to confrontation, National Security, (38), 49-56
21. Mohammadi, H. Ahmadi, I. (2018), Geopolitical analysis of political relations ruptures between Saudi Arabia and Qatar and its impact on the future of the Gulf Cooperation Council r and its impact on the future of the Gulf Cooperation Council , Strategic Studies Of Public Policy, 8(28), 187-206
22. Motahhari, M. (2008), Society and History, Tehran: Sadra
23. Mottaqi, I. (2015), Analysis  Of The Conflicts In The Relations Of Iran And Saudi Arabia From The Perspective Of Constructivism Theory  , Strategic Research of Politics, 3(12), 141-161
24. Niakoi S. A. Bahmanesh, H. (2012), The Opponent Actors In The Syrian Crisis: Purposes AND Approaches , Foreign relations, 4(4), 97-135 
25. Nejat,S. A. Mousavi, S.R. Saremi, M. (2016), Saudi Arabia and the Islamic Republic of Iran Strategy towards the Crisis in Yemen , Studies Of International Relations, 9(33), 137-179
26. Qadari Kangavari, R. Karimipour, M. (2012), The Effect Of Succession Challenge On The Stability Of Political System Of Saudi Arabia , political science, 15(60), 163-186
27. Ramezani, R. (2010), Analytical framework for examining the foreign policy of the Islamic Republic of Iran, Tehran: Ney
28. Roche, G. (2006), Social changes, Translation: Mansour Vosoughi, Tehran: Ney
29. 29 - Ruholami, M. (2004), Cultural context, Qom: Payam Noor university
30. Saei, A. Ali Khani, M. (2013), The  Study  Of Conflict Cycle  In The  Relations Of Islamic  Republic Of Iran  And Saudi Arabia, political science, 9(22), 102-129
31. Sardarnia, KH. Kiani, F. (2016), Analysis of Syria Crisis from Social Cleavages Perspective
32. , Political Sociology of Islamic World, 4(1), 111-123
33. Sarkhil, Behnam. (2016), Diplomatic Development of Qatar; from Conservative Neutrality to Smart Penetration, political science, 12(35), 127-156.
34. Seifi, A. Pourhassan, N. (2016), Omnibalancing And Saudi Arabian Coalition Bulding In The Face Of Islamic Republic Of Iran , Political and international research, (26), 83-108
35. Sharon, J. (2005), In question from a sociological perspective, Translation: Manouchehr Saburi, Tehran: Ney
36. Steinberg, G. (2013)”Qatar and Arab Spring: Support for Islamists and new Anti_syrian Policy, accessible Online at http://www.swp_berlin:Org/ fileadmine/ contents/Products comments/2012cov/_sbg.pdf, P.5., accessed 8/05/2013
37. Tigain, SH. (2014), Dream of the Qatari bone is an inheritance of the ruler Shalot scandals, Beirut: Publication and distribution publications
38. Tisdall, .S (2017). Mohammed bin Salman al_Saud: the hothead who would be king, The Guardian 25june 2017
39.  Chollet, D.  and  Other.  (2017). “U.S. Commitments in the Middle East: Advice to the Trump Administration”. Middle East Policy  (24), 5-34