تقابل جویی عربستان سعودی با جمهوری اسلامی ایران در صحنه سیاست عراق(2018-2003)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبایی

10.30479/psiw.2020.9783.2424

چکیده

هدف: ایران و عربستان دو بازیگر مطرح خاورمیانه و رقیب منطقه‌ای یکدیگر محسوب می‌شوند. در این رابطه، عراق یکی از بازتاب‌های مهم سیاست‌های رقابتی ایران و عربستان در منطقه محسوب می‌شود. تحولات سیاسی و امنیتی سال 2003 میلادی در عراق، منجر به افزایش نقش و تأثیرگذاری جمهوری اسلامی ایران در صحنه سیاسی این کشور شد. در این راستا، عربستان در تلاش است تا ضمن افزایش حوزه نفوذ و گسترش قلمروی ژئوپلیتیکی خود در عراق، از توسعه نفوذ سیاسی و معنوی ایران در این کشور جلوگیری به عمل آورد. از این­رو، هدف اصلی پژوهش، تجزیه و تحلیل سیاست­ها و سازوکارهای عربستان سعودی در مقابله­جویی این کشور با جمهوری اسلامی ایران در صحنه سیاست عراق (2018-2003) می­باشد.
روش:پژوهش حاضر در تلاش است؛ با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی و در چارچوب نظریه موازنۀ تهدید، به بررسی ابعاد و زوایای مختلف این موضوع بپردازد.
یافته­ها:یافته­ های پژوهش نشان می­دهد که عربستان در پی شکست داعش در سوریه و عراق، با هدف موازنه‌سازی قدرت منطقه‌ای ایران، به اقداماتی چون تحریک سلفی‌گری، دامن‌زدن به ناامنی‌ها در قلمروی ژئوپلیتیکی ایران و تقویت بنیان دفاعی روی آورده است تا از این طریق از رشد فزاینده قدرت ایران در عراق جلوگیری کند؛ از طرفی ایران نیز در تلاش است با تقویت مناسبات خود با عراق پساداعش مانع از تغییر معادلات قدرت به نفع رقبای منطقه‌ای و بین‌المللی خود به خصوص عربستان در این کشور شود.
نتیجه­گیری: نتایخ حاصل از پژوهش نشان می­دهد؛ عربستان سعودی برای احیاء قدرت و نفوذ خود در عراق که بعد از حمله سال2003 آمریکا به این کشور با افزایش و توسعه قلمروی نفوذ تهران در صحنه سیاست عراق همراه بوده است، سیاست کنترل و مهار نفوذ ایران در منطقه از جمله عراق را دنبال می­کند و در این راستا؛ در اتحادی راهبردی با هم­پیمانان منطقه­ای و فرامنطقه­ای خود، به اتخاذ سیاست­هایی علیه منافع تهران در صحنه سیاسی عراق دست زده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Saudi Arabia's opposition to the Islamic Republic of Iran on the Iraqi political scene (2003-2018)

نویسندگان [English]

  • Hamid dorj 1
  • Majid Abbasi 2
1 Master of Political Science, University of Isfahan
2 Associate Professor, Department of International Relations, Allameh Tabatabai University
چکیده [English]

Objective: Iran and Saudi Arabia are two prominent actors in the Middle East and regional rivals. In this regard, Iraq is one of the important reflections of the competitive policies of Iran and Saudi Arabia in the region. The political and security developments in Iraq in 2003 led to an increase in the role and influence of the Islamic Republic of Iran in the country's political scene. In this regard, Saudi Arabia is trying to prevent the development of Iran's political and spiritual influence in Iraq while increasing its sphere of influence and expanding its geopolitical territory in Iraq. Therefore, the main goal of the research is to analyze the policies and mechanisms of Saudi Arabia in the face of this country's confrontation with the Islamic Republic of Iran in the field of Iraqi politics (2013-2003).
Method: The present study, relying on the descriptive-analytical method and the context of the theory of threat balance, is an attempt to examine the various dimensions and angles of this issue.
Results: The findings show that Saudi Arabia, following the defeat of ISIS in Syria and Iraq, with the aim of balancing Iran's regional power, has resorted to measures such as inciting Salafism, inciting insecurity in Iran's geopolitical realm and strengthening its defense base in order to prevent the growing power of Iran in Iraq; On the other hand, Iran is trying to strengthen its relations with post-ISIS Iraq to prevent the change of power equations in favor of its regional and international rivals, especially Saudi Arabia in this country.
Conclusion: The results of the research show;