انقلاب مصر(2011) و جهانی شدن حقوق بشر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه پیام نور

چکیده

رابطه دولت و جامعه در منطقه خاورمیانه مبتنی بر سکون و انفعال بود که به لحاظ فقدان تغییر و تحول دموکراتیک، منطقه استثنایی شناخته می شد. اما تغییرات سیل گونه، منطقه را در دهه 2010 فرا گرفت و دولت در برخی کشورها از جمله مصر سقوط کرد. در باب چرائی تغییر نظام سیاسی مصر پژوهش های زیادی انجام گرفته است و این مساله از زوایای مختلفی چون گفتمان اسلام گرایی، نارضایتی اقتصادی، فساد سیاسی و دهها عامل دیگر مورد بررسی قرار گرفت. این پژوهش تلاش می کند از دیدگاهی دیگر و متفاوت ملاحظه نماید که «جهانی شدن حقوق بشر با تغییر نظام سیاسی در مصر » چه نسبت و رابطه ای با هم دارند؟ آیا بحث حقوق بشر بر انقلاب در مصر نقش و اثری داشته است؟ نتایج پژوهش نشان می دهد که جهانی شدن در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، تکنولوژیک و فرهنگی درک و فضایی گفتمانی از حقوق بشر در مصر بوجود آورد. این در حالی بود که دولت با طرد این تغییرات از پذیرش حقوق سیاسی- مدنی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه خودداری ورزید و با نقض حقوق و ارزش های متعالی چون حق حیات، آزادی، عدالت، کرامت و برابری، جامعه را برای حضور در عرصه انقلاب تحریک کرد. وضعیتی که در تقابل، منازعه خیابانی و رابطه گسیخته جامعه و دولت نقش داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

revolution of Egypt (2011) and globalization discourse of human rights

چکیده [English]

The relation between government and society in the Middle East is based on silence and passivity which is considered to be odd and specific due to the lack of democratic change and reform in the region. However, there was a dramatic change in the region in 2010 and there was a government collapse in some countries such as Egypt. As the results, the relation between the government and society was investigated from different perspectives. The present study clams that globalization in different economic, social, technological, and cultural led to the emergence of understanding globalized human rights in Egypt. However, the government refrained to accept the political, civil, social, economic, and cultural rights of the society by opposing such changes. The government stimulated the people revolutionary acts by violating the rights and high values of the society such as the right to live, justice, decency, and equality. This issue occurred practically occurred on the streets and ended detached the relation between the government and society in Mobarak presidential era.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Discourse
  • Human rights
  • Globalization
  • Egypt
 

  1. اسپوزیتو جان، وال جان، (1390)، جنبش‌های اسلامی معاصر (اسلام و دموکراسی)، ترجمه شجاع احمدوند، تهران: نشر نی، نوبت چاپ دوم.
  2. اسمیت، استیو؛ بیلیس، جان، (1383)، جهانی‌شدن و سیاست خارجی، تهران: وزارت امور خارجه، نوبت چاپ اول.
  3. اوتاوی، مارنیا، (1386)، گذار به دموکراسی یا شبه اقتدارگرایی، ترجمه سعید میر ترابی، تهران: نشر قومس، چاپ اول .
  4. آرتز و دیگران، (1393)، از انعطاف‌پذیری تا شورش: تلاش برای فهم پدیده انقلاب‌های عربی مترجم رضا التیامی نیا، علی رضا سمیعی، تهران: انتشارات تیسا، نوبت چاپ اول.
  5. آشوری، داریوش، (1394)، دانشنامه سیاسی، فرهنگ اصطلاحات و مکتب‌های سیاسی، تهران، مروارید، چاپ هشتم.
  6. تافلر، آلوین، (1393)، موج سوم، ترجمه شهین دخت خوارزمی، تهران: نشر نو، چاپ بیست و یکم.
  7. ذوالفقاری، مهدی، (1392)، انقلاب اسلامی و بیداری اسلامی در منطقه، تهران، نشر خبرگزاری فارس، چاپ اول.
  8. سید فاطمی، سید محمد قاری، (1389)، حقوق بشر در جهان معاصر، دفتر دوم، تهران: شهر دانش، چاپ دوم.
  9. شریفی طراز کوهی، حسین، (1390)، حقوق بشر، (ارزش‌ها و واقعیت‌ها)، تهران: نشر میزان، چاپ اول.
  10. شولت، یان آرلت، (1382)، نگاهی موشکافانه به پدیده جهانی‌شدن، ترجمه مسعود کرباسیان، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول.
  11. گل محمدی، احمد، (1393)، جهانی‌شدن، فرهنگ، هویت، تهران: نشر نی، چاپ هفتم.
  12. لوسین زهادی، رها، (1388)، نسل‌های حقوق بشر، در مفاهیم کلیدی حقوق بشر بین‌المللی، گردآوری و تدوین ذاکریان مهدی، تهران، بنیاد حقوقی میزان، چاپ دوم.
  13. مهر پور، حسین، (1390)، نظام بین‌المللی حقوق بشر، تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ چهارم.
  14. نقیبی مفرد، حسام، (1389)، حکمرانی مطلوب در پرتو جهانی‌شدن حقوق بشر، تهران، شهر دانش، چاپ اول.
  15. واعظی، محمود، (1392)، بحران‌های سیاسی و جنبش‌های اجتماعی در خاورمیانه نظریه‌ها و روندها، تهران: اداره نشر وزارت امور خارجه، چاپ دوم.
  16. عباسی، بیژن، (1390)، حقوق بشر و آزادی‌های بنیادین،‌ تهران: نشر دادگستر، چاپ اول.
 

ب- مقالات

  1. احمدیان، حسن، (1391)، «گذر مصر از رژیم اقتدارگرا؛ عوامل و زمینه‌ها»، فصلنامه روابط خارجی، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، سال چهارم، شماره اول، 191-218.
  2. بوئر جنتال، توماس، (1379)، «تحول ساختاری و هنجاری در حقوق بشر بین‌المللی»، مترجم حسین شریفی طراز کوهی، راهبرد، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، شماره هجدهم، 91-112.
  3. بیکی، مهدی، (1390)، «انقلاب مصر و چشم‌انداز آینده آن»، پژوهش‌های منطقه‌ای، تهران، سامانه یکپارچه نشریات جامعه المصطفی العالمیه، شماره 6، 157-180.
  4. حاجی ناصری، سعید؛ اسدی حقیقی، سید ابراهیم، (1391)، «واکاوی نقش طبقه متوسط جدید در جنبش اجتماعی مصر»، فصلنامه روابط خارجی، تهران، پژوهش کده تحقیقات راهبردی، سال چهارم، شماره چهارم، 197-234.
  5. حاجی یوسفی، امیرمحمد؛ شهریار، فاطمه، (1390)، «شناخت حوادث 2011 خاورمیانه در قالب مبانی مفهومی- نظری»، فصلنامه مطالعات راهبردی، تهران، پژوهش کده تحقیقات راهبردی، سال پانزدهم، شماره اول، 7-36.
  6. حافظیان، محمدحسین، (1389)، «جهانی‌شدن و مناسبات دولت- جامعه در مصر»، فصلنامه مطالعات سیاسی، تهران، سال دوم، شماره 7، 25-52.
  7. دهشیار، حسین، (1389)، «دولت در خاورمیانه عربی: رخنه ناپذیری نظام سیاسی»، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، تهران، مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک، سال هفدهم، شماره 2، 163-186.
  8. دهشیار، حسین، (1391)، «میثاق اقتدارگرایی در جهان عرب»، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، تهران، موسسه اطلاعات، شماره 290، 34-43.
  9. رضا دوست، کریم، (1385)، «مردم‌سالاری در مصر؛ چالش‌ها، موانع و محدودیت‌ها»، دو فصلنامه دانش سیاسی، تهران، دانشگاه امام صادق (ع) شماره 4، 119-141.
  10. زکریا، فرید، (1389)، «ریشه‏های انقلاب مصر»، ماهنامه علوم انسانی مهر نامه، تهران ،  نشر ماهنامه علوم انسانی مهر نامه ، سال اول، شماره نهم، 2.
  11. ژوئل، کامپانا، (1377)، «دولت، جامعه مدنی و اسلام‌گرایی در خاورمیانه»، ترجمه حمید احمدی، مجله اطلاعات سیاسی- اقتصادی، تهران، موسسه اطلاعات، شماره 127 و 128، 46-59.
  12. سازمند، بهاره، (1384)، «فرهنگ و حقوق بشر در پرتو جهانی‌شدن»، راهبرد، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک، شماره 36، 51-68.
  13. سردار نیا، (1390)، «تحلیل ساختاری و کنش گرا بر چرایی تثبیت حکومت اقتدارگرا در مصر (از دهه 1980 تا ژانویه 2011)»، فصلنامه روابط خارجی، تهران، پژوهشکده تحقیقات راهبردی، سال سوم، شماره دوم، 105-131.
  14. سعیدی، شیوا، (1390)، «استبداد، فساد و بی‏عدالتی؛ نامبارک مصر را به زیر کشید: ریشه‏های اقتصادی قیام مصر»، ماهنامه بازار بین‏الملل، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی، سال سوم، شماره یازدهم، صفحات 48-50.
  15. سینایی، وحید؛ ابراهیم‌آبادی، غلامرضا، (1383)، «جهانی‌شدن و کثرت‌گرایی فرهنگی»، فصلنامه مجلس و راهبرد، تهران، مرکز ملی مطالعات جهانی‌شدن، شماره 43، 195-221.
  16. صالحی، جواد؛ فرح‌بخش، عباس؛ فرح‌زادِ، ایوب، (1392)، «طبقه متوسط جدید و چالش‌های سیاسی حکومت مصر از دهه 1980 تا 2011 میلادی»، مطالعات جهان اسلام، قزوین، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی شماره 1، 125-146.
  17. طاهری، ابوالقاسم، (1381)، «فناوری ارتباطی و اطلاعاتی، جهانی‌شدن و پیامدهای سیاسی آن»، فصلنامه پژوهش حقوق و سیاست، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، شماره 8، 7-38.
  18. کاتوزیان، ناصر، (1386)، «عدالت و حقوق بشر»، فصلنامه حقوق و علوم سیاسی، تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 37، شماره 3، 323-331.
  19. کاظمی، مریم، (1383)، «حقوق بشر و دولت‌ها در عصر جهانی‌شدن»، فصلنامه راهبرد، تهران: مجله راهبرد، 270-256.
  20. گلدستون، جک، (1390)، «فهم انقلاب 2011، شکنندگی و بهبودپذیری دیکتاتورهای خاورمیانه»، ترجمه خرم بقایی، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، تهران، مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه، سال هجدهم، شماره 1، 175-192.
  21. مسعود نیا، حسین؛ سعیدی حیزانی، ندا، (1391)، «بررسی عوامل سقوط رژیم حسنی مبارک و چشم‌انداز تحولات کشور مصر»، فصلنامه علمی و پژوهشی دانش سیاسی، تهران، دانشگاه امام صادق (ع)، سال هشتم، شماره اول، 163-194.
  22.  مقصودی، مجتبی؛ حیدری، شقایق، (1390)، «بررسی وجوه تشابه و تفاوت جنبش‌های عربی در کشورهای خاورمیانه»، فصلنامه رهنامه سیاست‌گذاری، تهران، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، سال دوم، شماره دوم، 41-73.
  23. نژاد بهرام، زهرا، (1386)، « فرصت ها و تهدیدهای زنان خاورمیانه در عصر جهانی شدن »، روزنامه سرمایه، تهران، روزنامه سرمایه (16/4/186)، شماره 498، 17.
  24. شریفی طراز کوهی، حسین، (1388)، «روندهای سیاسی و فرهنگی در فرایند جهانی‌شدن حقوق بشر»، فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق علوم سیاسی، تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 39، شماره 4، 277-295.
  25. محمودی، صفرعلی، (1381)، «جهانی‌شدن و حقوق بشر»، مجله اطلاعات سیاسی اقتصادی، تهران، موسسه اطلاعات، شماره 175-176، 98-120.
 

ج- اینترنتی

  1. Bauer Michael, (2012 ), (Center for applied Policy Research at the University of Munich,Egypt  http://www.cap-lmu.de/english/projects/middleeast/egypt.php.
  2. CIA World Factbook, (2012), ((from central intelligence agency , about Egyp))   https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/eg.html .
  3. Dreyfuss, Bob, (2011), ))Obama and Egypt's Revolution , about Egypt revolution     :://www.thenation.com/blog/158533/obama-and-egypts-revolution.
  4. Economy watch, (oct 2010),)) Unemployment, about Egypt eployment (( http://www.economywatch.com/unemployment/countries/egypt.html.
  5. Oweiss Ibrahim M, (1988), ))Egypt Economy: the Pressing Issues,  Economy((  http://faculty.georgetown.edu/imo3/epe/epe.htm.
  6. 47.    Ramsay, Stuart. (2011), ((Hundreds Injured As Cairo Clashes Subside, about Egypt revulation)), : http://news.sky.com/story/835098/hundreds-injured-as-cairo-clashes-subside.
  7. خبرگزاری جمهوری اسلامی، (1/3/1391)، «نگاهی به جایگاه قبطی‌ها در روند سیاسی مصر»، کد خبر 80143644
 

 

د- انگلیسی

  1. Anderson, Lisa(2011), Demystifying the Arab Spring: Parsing the Differencs between Tunisia, Egpt and Libya, Foreign Affairs, 90, 30.
  2. Aneja, Atul (2011), Protest Movements in West Asia: Some- Impressions, Strategic Analysis, 35, 4, Jully.
  3. Beatti, j.(1994), Egypt During the Nasser Years: Ideology, Politics, and Civil Society, Boulder: Westview Press.
  4. Bill, A. James, Springborg, R, (2000), "Politics in the Middle East", London; Longman.
  5. Hamdy A. Hassan, (2011), Civil Society in Egypt under the Mubarak Regime, Afro Asian Journal of Social Sciences, Vol.2, No. 22.
  6. Krasner, peter,(1998), State Power and the structure of Inernational Trade, Word Politics.
  7. International Labour Organization (ILO). (2011). "Youth Unemployment in the Arab Word Is a Major Cause for Rebellion".
  8. Hamzawy Amr and Herzallah Mohammed, (14 May 2008), Egypt's Unrest in Perspective, Washington Post.
  9. Duncan Green, (1 Feb 2011), What caused the revolution in egypt? guardian,