جنگ نیابتی ایران و عربستان سعودی در منطقه غرب آسیا: مطالعه موردی بحران سوریه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترای روابط بین الملل دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

تهاجم نظامی ایالات‌متحده امریکا به عراق (۲۰۰۳ م) و تغییر موازنه قدرت در منطقه منجر به تنش در مناسبات ایران و عربستان سعودی شده است. رقابت دو کشور برای کسب برتری منطقه‌ای اگرچه آن‌ها را وارد چرخه درگیری نظامی مستقیم نکرده است، اما به‌عنوان نماینده ایدئولوژی سیاسی متضاد در منطقه از آن به‌صورت ابزاری برای تعقیب منافع خود و متحدان منطقه‌ای بهره‌برداری کرده‌اند. دو کشور در چهارچوب مجموعه‌ای از جنگ‌های نیابتی به گسترش فرقه‌گرایی در کشورهای ضعیف منطقه اقدام کردند. در این میان یکی از مسائلی که منجر به تنش در روابط میان دو کشور شده است جنگ داخلی سوریه است. نویسنده با بهره‌گیری از روش توصیفی تحلیلی به دنبال پاسخ به این پرسش بوده است که آیا رقابت ایران و عربستان در بحران سوریه در قالب جنگ‌های نیابتی قابل تبیین است؟ فرضیه پژوهش این است که دو دولت ایران و عربستان در بحران سوریه درگیر یک جنگ نیابتی بودند و از طریق آن درصدد افزایش نفوذ خود و کاهش نفوذ رقیب هستند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که دولت جمهوری اسلامی ایران (حامی) سعی کرده است با حمایت از دولت سوریه (نائب) مجرای کمک به حزب‌الله لبنان را حفظ کرده و موقعیت و نفوذ خود را در منطقه شامات افزایش دهد در مقابل عربستان سعودی درصدد است با سقوط رژیم اسد و قطع راه‌های مواصلاتی کمک ایران به حزب‌الله از طریق حمایت از گروه‌های مخالف نظام (نائب) منجر به کاهش نفوذ ایران در این منطقه شود و موازنه قدرت را به نفع خویش تغییر دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iran-Saudi Arabia's proxy War in West Asia: Case Study of the Syrian Crisis

نویسنده [English]

  • Alireza Alipoor
PhD student in international relations, Kharazmi University of Tehran
چکیده [English]

The US military invasion of Iraq (2003) and the shift in the balance of power in the region have led to tension in relations between Iran and Saudi Arabia. Their rivalry for regional hegemony, although they have not entered the two countries into a military conflict cycle, but represent two opposing political ideologies in the region, which used it as a means to pursue their own interests and regional allies. Through proxy wars, they launched sectarianism in weak countries of the region. One of the issues that has led to tension in relations between the two countries is the Syrian civil war. Using the descriptive-analytical method, the author sought to answer the question of whether the competition between Iran and Saudi Arabia in the Syrian crisis can be explained in the form of proxy wars? The hypothesis in response to this question is that the two Iranian and Saudi governments are involved in a proxy war in the Syrian crisis trying to increase their influence and reduce the rival’s influence. The findings show that the Government of the Islamic Republic of Iran (the sponsor) has tried to maintain Lebanon’s support channel for the Syrian government (proxy) and help increase its position and influence in the region of Levant. In contrast, Saudi Arabia seeks to reduce the influence of Iran in the region by altering the balance of power in the wake of the collapse of the Assad regime and the interruption of Iranian aid to Hezbollah by supporting opposition groups.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Proxy War
  • Syrian Crisis
  • Saudi Arabia
  • Iran
  • Arab Spring