علل واگرایی در سازمان همکاری اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی

چکیده

سازمان کنفرانس اسلامی تنها نهاد بین‎المللی دولتی مذهبی در جهان امروز است که هدف آن همکاری گسترده بین دولت‎های عضو در زمینه‎های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی است، علت تشکیل این سازمان را باید در ناکامی رادیکالیزم عربی برای آزادی فلسطین، جنگ فاجعه‎آمیز ژوئن 1967، آتش ‎سوزی عمدی مسجدالاقصی و همچنین نیاز کشورهای اسلامی به یک تشکل منطقه‎ای با هدف نیل به همگرایی در حوزه های متنوع دانست. تحولات سیاسی جهان اسلام از سال تاسیس این سازمان تاکنون، به ویژه تنشهای جدی میان فطب های قدرت در این سازمان ( ایران، عربستان سعودی، مصر، ترکیه ، عراق سوریه، لیبی و...)شرایطی را ایجاد کرده است که روند همگرایی سیاسی و امنیتی میان کشورهای عضو شدیدا دچار اختلال شده است و سازمان عملا رویکردی واگرایانه را اختیار کرده است. در این راستا ساختار، نظام ارزشی، اولویت های امنیتی و منافع ملی، اشتراکات تاریخی کشورهای مرکز، و منافع ، حضور ودول فرامنطقه ای در معادلات منطقه ای و یا سازمانی بسیار تاثیر گذار هستند.
سوال اصلی: با توجه به روند فعالیت سازمان همکاری اسلامی و ساختار تشکیلاتی آن و شرایط هر یک از کشورهای عضو، چه عواملی زمینه ساز واگرایی در روابط اعضاء اصلی سازمان شده است؟
فرضیه: مجموعه عوامل متعدد شامل تفاوت در ساختار سیاسی و اقتصادی، اولویت های امنیتی، درجه استقلال و یا تکیه بر قدرتهای فرامنطقه ای، تفاوت در نظام ارزشی و ضعف سازمان از نظر تشکیلات اداری و برنامه ریز زمینه ساز روند واگرایی در سازمان همکاری اسلامی بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Divergence in Organization of Islamic Cooperation, the Causes and Roots

چکیده [English]

The Organization of Islamic Conference (OIC), now known as Organization of Islamic Cooperation, is the second largest international organization after the United Nations. The OIC consists of 57 member states in which the Muslims constitute the majority of the population. The organization possesses the economic, geographical, political, and human resources potentials that would endow it with a significant role to play in the international arena. The OIC is primary a Muslim organization concerned with the Muslim issues everywhere. It attempts to galvanize Muslim majority states into a unified body.  Although this Organization stands to foster cooperation among Muslim states in economic, social, and cultural fields, but it has witnessed an increasing divergence among its members.
This paper examines the causes and the roots of divergence in the organization. The divergence is due to deep differences existing in the political, economic and cultural areas among the member States. Based on documents of OIC, this paper could be considered as a descriptive, analytical and documentary research.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organization of Islamic Cooperation. Divergence. Islamic World
 

1.احمدی،کورش،(1390)، سازمان کنفرانس اسلامی در شرایط جدید بین­المللی، سیاست خارجی  ش 3.

2. جهان بین، اسماعیل و محمد جلال حیدری،(1393). سازمان همکاری اسلامی، بررسی ناکامی ها با تاکید بر عوامل واگرایی، دو فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات تاریخی جهان اسلام. س 2. ش 2 بهار و تابستان 1393.

3. السید سلیم، محمد و دیگران،(1376).  سازمان کنفرانس اسلامی در جهان متغیر، حسن رضایی، تهران، مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت خارجه.

4. شوشتری، سید محمد جواد، (1383)، کاستی ها و بایسته­های فرهنگی جهان اسلام، سازمان کنفرانس اسلامی، تهران، انتشارات امیر کبیر.

5.کاظمی، سید علی اصغر، (1370).نظریه همگرایی در روابط بین‎المللی «تجربه جهان سوم»، تهران، چاپ پیک ایران.

6.مصفا، نسرین، (1378). سازمان کنفرانس اسلامی و همکاری با سازمان ملل متحد، مجله سیاست خارجی، سال یازدهم، شماره3.

7.نظر آهاری، رضا، (1376) .سازمان کنفرانس اسلامی و زمینه­های  مثبت و منفی برای فعالیت آن در آینده. مجله سیاست خارجی، ویژه کنفرانس اسلامی، سال 11. 

8. Alpay. Savaş (2013). ManagingDisastersandConflicts inOIC Countries

Sesric.

9. Bell. James.(2012). The World’s Muslims: Unity and Diversity. Pew Research Center’s Forum on Religion & Public Life. . 1615 L St., NW, Suite 700

Washington, D.C. 20036-5610. August 2012.  www.pewforum.org

© 2012 Pew Research Center

 

  1. Chilcote Ronald,(1981) Comparative Politics, the Search for a Paradigm, Westiew Press, Boulder, Colorado, 1981.
 

  1. Columbis Theodore and Wolfe James,(1990) Introduction to International Relations Power and Justice, Englewood Cliffs, New Jersey, 1990.
 

  1. Dougherty James and Pfaltzgraff Robert, (1971). Contending Theories in International Relations, Philadelphia, J.B Lippincott Company.
 

  1. Explaining Income Disparity among the OIC Member Countries OIC
 OIC Outlook Series . February (2012). ORGANISATION OF ISLAMIC COOPERATION STATISTICAL, ECONOMIC AND SOCIAL RESEARCH AND TRAINING CENTRE FOR ISLAMIC COUNTRIES (SESRIC)

Attar Sokak No: 4, 06700 GOP, Ankara, Turkey

www.sesric.org

  1. Kasraie Esrafill .(2006). Determining the Degree of Development of the OIC StateMembers, for Establishing a Common Market.  Iranian Economic Review, Vol.10, No.17, Fall 2006
 

  1. .Pew Research Center's Forum on Religion & Public Life.(2010). The World's Muslims: Unity and Diversity. Topline Survey Results. Data from Tolerance and Tension: Islam and Christianity in Sub-Saharan Africa, conducted in 2008-2009 and released in 2010
 

  1. 16.    SESRIC (2015). Measurement of Poverty on OIC Member Countries. The Statistical, Economic and Social Research and Training Centre for Islamic Countries (SESRIC). Kudüs Cad. No: 9, Diplomatik Site, 06450 Oran, Ankara –Turkey. Internet www.sesric.org. E-mail pubs@sesric.org
 

  1. OIC Outlook Series.(2012). The Parliaments of OIC Member Countries. February 2012. ORGANISATION OF ISLAMIC COOPERATION STATISTICAL, ECONOMIC AND SOCIAL RESEARCH AND TRAINING CENTRE FOR ISLAMIC COUNTRIES 
  2. http://www.sesrtcic.org/files/article/366.pdf.(2007).POPULATION STRUCTURE of the OIC MEMBER COUNTRIES
  1. OIC. http://www.oic-oci.org/oicv2/page/?p_id=52&p_ref=26&lan=en
Accessible on 12 July 2015

  1. http://www.sesric.org/imgs/news/Image/indicator_GDP_final.pdf. 2006.  THE SIZE of the ECONOMY in OIC MEMBER COUNTRIES. Accessible on 12 July 2015
  1. https://en.wikipedia.org/wiki/File:Islam_attitudes.png. Accessible on 12 July 2015
  1. https://images.search.yahoo.com/images/ 2011. Accessible on 12 July 2015
  1. https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9b/Madhhab_Map2a.png. Accessible on 12 July 2015