انقلاب نافرجام 2012 مصر، نگرشی بر پارادوکس های اخوان المسلمین در نظر و عمل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر و عضو هیئت مدیره انجمن علمی ایرانی روابط بین الملل

2 دکتری علوم سیاسی و مدرس دانشگاه

3 کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه اصفهان

چکیده

به طور قطع، نمی­توان نقش جنبش اخوان المسلمین را که برای اولین بار در سال 1928 میلادی شکل گرفت و واکنشی نسبت به شرایط نابسامان اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آن زمان کشور مصر به طور اخص و ملت های اسلامی به طور اعم بوده است، تا به امروز که شاهد بیداری اسلامی این کشورها هستیم، نادیده گرفت. واقعیت این است که اخوان به عنوان اصلی ترین مدعی نوعی نظام و حکومت اسلامی توانسته هم در زمینه های تئوری و هم در زمینه های اجرایی در جهان اهل سنت اقدامات گسترده ای انجام داده و تأثیرات چشمگیری بر جنبش های اسلامی اخیر  و جنبش های رادیکالی نظیر القاعده، طالبان و حماس و نمونه های بسیار دیگر برجای گذارد. این جنبش طی سالیان متوالی و در شرایط مختلف سیاسی همواره بر شرایط بعضا بحرانی مصر تأثیرات فراوان داشته است و همانگونه که اشاره شد، عوامل نامساعد گوناگون، بستری مناسب برای مردم مصر ایجاد نمود تا با احمد حسن البناء که خواهان بازگشت به اسلام راستین و اداره جامعه مسلمین از طریق  ایده های قرآن کریم و وحدت امت اسلامی وخروج استثمار از جامعه بود، همراه و هم کلام شوند. اخوان در دوران زعامت افسران جوان اولین و مهم ترین اپوزیسیون فعال در مصر بود؛ هرچند در اوان حکومت افسران روابط بعضاً حسنه ای میان آنان برقرار بود، اما با اتخاذ برخی سیاست های پراگماتیستی افسران روابط این دو گروه بعضاً با چالش های عمیقی مواجه می شد. با اضمحلال دیکتاتوری ناصر از یک سو  و نیز با وقوع انقلاب و یا جنبش بیداری اسلامی در میان اعراب از دیگر سو، گمان می رفت که تشکیل حکومت آرمانی اخوان با سهولت شکل گیرد؛ اما برخی رویدادها نه تنها شکل گیری دولت اسلامی را میسر نساخت، بلکه تأسیس نظامی بر پایه سنت حسنه اسلام را به سرابی در سرزمین فراعنه و برای اخوان مبدل نمود. لذا در این نوشتار مساعی نگارندگان پیرامون این مسئله است که دلایل عدم تاسیس حکومت ایده آل اخوان را پس از سقوط رژیم میلیتاریستی ناصر تبیین نماید. دلایلی که در رأس آن تناقض های علنی در گفتمان حاکم بر اخوان و سیاست های اجرایی آن پس از انقلاب 2012 بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Egyptian Failed Revolution of 2012: A Perspective on Paradoxes of Muslim Brotherhood in Practice and Theory

نویسندگان [English]

  • Ziaoddyn sabouri 1
  • Ahmadreza Bordbar 2
  • Abloreza alishahi 3
چکیده [English]

Certainly, no one can ignore the role of Muslim Brotherhood that came into shape for the first time in 1928 which has been a reaction to deteriorating social, political, economic and cultural conditions of that time in Egypt in particular and Islamic nations in general, even up to today as we are witnessing Islamic awakening in these countries. The matter of the fact is that Brotherhood as the major contender of a kind of Islamic system and government  has been able to take widespread actions in both executive(practical) as well as theoretical contexts  in Sunni world and leave significant impacts on the recent Islamic movements, the radical movements such as Al-Qaeda, Taliban, Hamas and many others. This movement during long consecutive years and various political situations has always left serious impacts even on Egyptian critical conditions and as it is mentioned above various unfavorable factors paved the way for Egyptian to go along with Ahmad Hassan Albana who wished the return to true Islam and governing Muslim society through the ideas and teachings of holy Quran, unity of Islamic nation and removal of exploitation from the society. The Brotherhood was the first and most important active opposition during the leadership of young officers in Egypt. Although, in the early part of the young officers’ ruling, there were sometimes friendly relations between them, yet some pragmatic policies taken by the officers used to make their relations face with profound challenges. With the collapse of Nassser’s dictatorship from one hand, and with the outbreak of revolution or Islamic awakening movement among Arabs on the other hand, one could assume that the creation of idealistic government of the Brotherhood is easily done. However, certain events not only did not materialize Islamic state, but also made the establishment of a system based on Islamic good tradition a mirage for the Brotherhood in the land of Pharaohs. Therefore, this research is an attempt to explain the reasons for the failure of the Brotherhood’s ideal government after the overturn of the militaristic regime of Nasser.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Brotherhood
  • Ahmed Hassanal-Banna
  • Sayyid Qutb
  • the Young Officers
  • Islamic awakening
  • the Egyptian Revolution