تحلیل مؤلفه‌های ژئوپلیتیکی تأثیرگذار بر همگرایی شیعیان در منطقه خاورمیانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 استادیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 استادیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

چکیده

هدف: هدف از انجام این تحقیق تبیین این مسئله است که چگونه موقعیت جغرافیایی و وضعیت اقتصادی شیعیان می‌تواند بر همگرایی آنان در منطقه خاورمیانه تأثیرگذار باشد. به‌این‌ترتیب بر تحلیل مؤلفه‌های تأثیرگذار بر همگرایی شیعیان در منطقه خاورمیانه متمرکز است.
روش: این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی، تحلیلی است و داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز به روش کتابخانه‌ای و بررسی‌های میدانی گرداوری شده است.
یافته‌ها: یافته‌های میدانی پژوهش حاکی از آن است که مؤلفه‌هایی نظیر عزم مشترک نیروی‌های شیعی برای مقابله با جریان‌های تکفیری و سلفی، تبلیغات فرهنگی کارآمد، برجسته‌سازی اشتراکات فرق شیعه، وجود ذخایر انرژی (نفت و گاز) در کشورهای منطقه، شکل‌گیری اتحادیه‌های اقتصادی، پشتوانه فرهنگی و تمدنی غنی، برخورداری از قلمرو سرزمینی مطلوب، پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار حکومت شیعی در ایران، آیین‌ها و مناسک مذهبی مانند مجالس عزاداری و راهپیمایی اربعین، ارتقای جایگاه شیعیان در ساختار حکومت‌های منطقه و تأکید بر اشتراکات مذهبی وحدت‌آفرین از مهم‌ترین عوامل همگرایی شیعیان در منطقه خاورمیانه است.
نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق حاکی از آن است که از یک‌طرفبیشتر شیعیان در منطقه خاورمیانه زندگی می‌کنند و ویژگی جمعیتی و جغرافیایی منحصربه‌فردی دارند. از طرفی دیگر مؤلفه‌های وحدت‌آفرین متعددی در اختیار دارند؛ بنابراین، می‌توانند به همگرایی دست‌یافته و موقعیت ژئوپلیتیک خود را در منطقه و جهان ارتقا دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Geopolitical Components Affecting Shi'a Convergence in the Middle East

نویسندگان [English]

  • Hadi Alipoor 1
  • Abbas Ahmadi 2
  • Reybaz Ghorbani Nezhad 3
1 Ph.D. Student of Political Geography, Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University Science and Research Branch,Tehran, Iran.
2 Assistant Professor of Political Geography, Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor of Political Geography, Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University Science and Research Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Objective: The purpose of this research is to explain how the geographical location and economic status of the Shiites can affect their convergence in the Middle East. Thus, the analysis of the components that affect the Shi'a convergence in the Middle East region is focused.
Method: This research is a descriptive and analytical study. Data and information are required by library method and field research.
Results: The field findings of the research indicate that that components such as Shiite forces' common determination to counteract the takfiri and Salafi currents, efficient cultural propaganda, highlighting shared Shiite differences, the existence of energy reserves (oil and gas) in the countries of the region, the formation of economic unions, rich cultural and civilized backing, the rich civilization, the enjoyment of the desirable territory, the victory of the Islamic Revolution and the establishment of the Shi'a rule in Iran, religious rites and rituals such as the mourning and marching ceremonies, the promotion of the status of Shiites in the structure of the regional governments, and the emphasis on shared relogious Unitarianism are among the most important factors of Shia's convergence in the Middle East region.
Conclusion: The results of the research indicate that most of the Shiites live in the Middle East region and have unique demographic and geographic characteristics. On the other hand, there are many unifying entities; so they can achieve convergence and promote their geopolitical position in the region and the world.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic world
  • convergence
  • Shiite
  • region
  • Middle East
  • Geopolitics