کاربست نظریه «فضای دورگه» در جنبش 14 فوریه بحرین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور - لواسان

2 دانشگاه امام صادق علیه السلام - دانشجو

چکیده

رسانه‌های ارتباط‌جمعی، شبکه‌های تلویزیونی و ماهواره‌ای، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی اینترنتی یا رسانه‌های اجتماعی در جنبش‌های اجتماعی نوین کشورهای جهان نقش فراوانی داشته‌اند. یکی از این کشورها مجمع‌الجزایر بحرین است که در سال 2011 تحت تأثیر فعالیت‌های جوانان در فضای اینترنت شاهد تظاهرات و جنبش‌هایی بوده است. جوانان بحرینی هم‌زمان با پیروزی انقلاب‌های تونس و مصر و تحولات لیبی، مردم را از طریق شبکه‌های اجتماعی اینترنتی به جنبش دعوت کرده و از طریق آن نیز به هدایت جنبش می‌پرداختند اما درنهایت نتوانستند به پیشبرد موفقیت‌آمیز جنبش بپردازند. پژوهش حاضر در پی این است تا به روش توصیفی-تحلیلی مبتنی بر داده‌های کتابخانه‌ای و مصاحبه نخبگانی، ابتدا به توضیح نظریه «فضای دورگه» مطرح‌شده از سوی مانوئل کاستلز(Manuel Castells) بپردازد، سپس میزان تطبیق این نظریه با جنبش اخیر بحرین موسوم به «جنبش 14 فوریه» را مورد ارزیابی قرار دهد. سؤال اصلی پژوهش عبارت است از اینکه نظریه فضای دورگه کاستلز چیست و چگونه در جنبش 14 فوریه بحرین کاربست می‌یابد. سؤالات فرعی این مقاله نیز از این قرار است که اینترنت و شبکه‌های اجتماعی اینترنتی تا چه میزان در جنبش 14 فوریه بحرین تأثیرگذار بوده‌اند؟ کدام‌یک از شبکه‌ای اجتماعی اینترنتی نقش محوری در تحولات بحرین در سال 2011 داشته‌اند؟ چه عواملی موجب ناکامی و عدم پیروزی جنبش 14 فوریه بحرین شده است؟ یافته‌های این پژوهش حاکی از این است که فضای دورگه که شامل شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و فضای عمومی و نمادین در جنبش‌ها است، نقش مهمی در جنبش 14 فوریه بحرین داشته و به‌خوبی در آن کاربست یافته است. نظام بحرین پس از اینکه متوجه شد فضای دورگه عامل پیشبرد جنبش 14 فوریه بحرین است، با قطع مقطعی اینترنت و تخریب میدان لؤلؤ به‌عنوان فضای عمومی و نمادین جنبش، درصدد مهار فضای دورگه جهت سرکوب جنبش 14 فوریه برآمد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Applying the "Hybrid Space" theory to the February 14 Bahraini Movement

نویسندگان [English]

  • mohammad reza Hatami 1
  • alireza beygi 2
1 ASSOCIATE
2 University student
چکیده [English]

Mass-media, satellite and TV networks, the Internet and social media networks or social media have played a significant role in the modern social movements of the world. One of these countries is the Bahrain archipelago, which has been faced protests and movements influenced by youth activity in Internet. The Bahraini youth invited people to the movement during Tunisian and Egyptian revolutions and the developments in Libya, through the social networking of the movement, leading the movement, but ultimately failed leading the movement. The present study seeks to analyze the "Hybrid Space" theory proposed by Manuel Castells through a descriptive-analytical method based on library data and elite interviews, then to evaluate to matching rate of this to the recent movement of Bahrain, called “14 February Movement”. The main question of research is describing of the theory of Hybrid Space and it`s use in the February 14 Bahraini movement. The sub-queries of this article also explain how far the Internet and social networking sites have affected the February 14 Bahraini movement? Which social network has been central to the developments in Bahrain in 2011? What factors led to the failure of the February 14 Bahraini Movement to win? The findings suggest that the Hybrid Space that includes social networks and the general and symbolic space in movements has played a significant role in the February 14 Bahrain Movement and has been well implemented. The Bahraini government, after discovering the hybrid space influence in the cause of the February 14 Bahrain Movement, by interrupting the interruption of the Internet and destroying the Lulu Square as a symbolic and public space of the movement, sought to control the Hybrid Space to suppress the February 14 movement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social movements
  • Castells
  • Internet
  • Al Khalifa
  • Bahrain
  • February 14 Movement