تأثیر انقلاب اسلامی بر هندسه قدرت مقاومت اسلامی در غرب آسیا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو

2 استادیار دانشگاه تربیت مدرس روابط بین الملل

چکیده

سؤال اصلی نوشتار این خواهد بود که انقلاب اسلامی ایران چگونه بر هندسه قدرت مقاومت اسلامی، خاصه در منطقه غرب آسیا تأثیر گذاشته است؟ استدلال مقاله نویسنده بر این بنیاد استوار است که جمهوری اسلامی ایران بر اساس اصول و سازه‌های اصلی انقلاب که مقاومت در برابر نظام سلطه (نومحافظه‌کاری) از مهمترین ارکان آن است، از سه طریق هندسه قدرت مقاومت در غرب آسیا را تحت تأثیر قرار داده است. اول بر اساس مبانی مادی قدرت، به تقویت پایه‌های مقاومت در لبنان و بالتبع پشتیبانی از جنبش‌های اسلامی در منطقه، نظیر جنبش جهاد اسلامی و حماس می‌پردازد. دوم، جمهوری اسلامی بواسطه تلاش برای اتحاد و ائتلاف با جنبش‌ها و تشکل‌های غیر دولتی، سعی نموده تا مبارزه با راهبردهای نظام نومحافظه‌کاری در غرب آسیا را نهادینه (مبانی نهادی قدرت) نماید. بر این اساس، گفتمان مقاومت انقلاب اسلامی باعث شده تا بسیاری از این جریان‌ها به شکل نهادی و سازمان‌یافته علیه نظام حاکم در کشور خود فعالیت کنند. سوم، ارزش‌ها و بنیان‌های اعتقادی مقاومت (گسترش هنجار مقاومت، خودآگاهی سیاسی، رواج فرهنگ شهادت و غیره) بواسطه رشد و نضج اندیشه‌ انقلاب اسلامی (غیر مستقیم) در تحقق نشر ابعاد معنایی مقاومت اسلامی، میان جوامع غرب آسیا نهادینه شده است (مبانی مولد قدرت). از اینرو مهمترین دستاورد نوآورانه پژوهش این خواهد بود که انقلاب اسلامی به علت قدرت مادی، نهادی و مولد خود و مبارزه با نظام نومحافظه‌کاری، پایه‌ها و مبانی قدرت «مقاومت اسلامی» را مستحکم نموده است. نوع تحقیق حاضر نظری- بنیادی و شیوه تحلیل اطلاعات، کتابخانه-ای و اسنادی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of Islamic Revolution in Iran on the Islamic Resistance Power geometry in West Asia

نویسندگان [English]

  • Mohammad Davand 1
  • M E 2
  • H D 1
1 M.A. Student
2 DC
چکیده [English]

Impact of Islamic Revolution in Iran on Geometry of Power in West Asia (Case study: Islamic Resistance)
Abstract
The main question raised in this paper will be that how has Islamic Revolution affected geometry of power in West Asia? The author believes Islamic Republic of Iran according to principles and structures of the revolution has affected transformation of Islamic Resistance through three ways in West Asia. First, Iran has strengthened the foundations of resistance in Lebanon. Iran also has supported Islamic movements in the region, such as Hamas and Islamic Jihad movement. Second, the Islamic Republic of Iran has tried to unite movements and NGOs to counter the Neo-conservatism in West Asia. Third, values and fundamental belief in the Islamic Revolution discourse has created a huge revolution in the field of Islamic resistance.
Keywords: Islamic Revolution, Islamic Resistance, Islamic Republic of Iran, Geometry of Power, West Asia.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Revolution
  • Islamic Resistance
  • Islamic Republic of Iran
  • Geometry of Power
  • West Asia
 

1. قرآن کریم، ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای.

2. بزرگی، وحید، 1377، دیدگاه‌های جدید در روابط بین‌الملل، تهران : نشر نی.

3. پولادی، کمال، 1388، تاریخ اندیشه سیاسی در غرب (قرن بیستم)، تهران: نشر مرکز.

4. قوام، سید عبدالعلی، 1393، روابط بین‌الملل نظریه‌ها و رویکردها، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

5. موسوی، سید محمد، 1384، دیپلماسی و رفتار سیاسی در اسلام، تهران: دانشگاه پیام نور.

6. نوروزی، محمدجواد، 1391، دست در دست صبح، انقلاب اسلامی، قم: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف.

7. هینبوش، ریموند؛ احتشامی، انوشیروان، 1382، سیاست خارجی کشورهای خاورمیانه، ترجمه علی گل‌محمدی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.

ب- مقالات

8. آجرلو، حسین؛ دهقانی فیروزآبادی، سید جلال، (1394)، «‌تحلیل راهبردی تحقق آرمان فلسطین در پرتوی بیداری اسلامی در خاورمیانه و شمال افریقا»، فصلنامه جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، دوره 3، شماره 6، صص، 110-83.

9. آدمی، علی؛ کشاورز مقدم، الهام، (1394)، «جایگاه مجموعه امنیتی محور مقاومت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، سال 4، شماره 14، صص، 19-1.

  1. اسلامی، محسن، (1392)، «سیاست خارجی در اسلام»، فصلنامه سیاست خارجی، سال 27، شماره 3، صص، 636-611.
  2. افتخاری، اصغر، (1394)، «الزامات راهبردی انقلاب اسلامی برای علم سیاست»، فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال 4، شماره 17، صص، 50-39.
  3. برزگر، ابراهیم؛ حسینی، سید محمدصادق، (1392). «نظریه پخش و بازتاب انقلاب اسلامی ایران بر عربستان سعودی»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، سال 10، شماره 33، صص، 187-173.
  4. پوستین‌چی، زهره؛ متقی، ابراهیم، (1390)، «زبان سیاسی مقاومت اسلامی در سیاست بین‌الملل»، فصلنامه پژوهش‌های روابط بین‌الملل، دوره 1، شماره 1، صص، 129-97.
  5. حافظ‌نیا، محمد‌رضا؛ احمدی‌پور، زهرا؛ بویه، چمران، (1391)، «انقلاب اسلامی و پیدایش ژئوپلیتیک جدید ایران»، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال 2، شماره 5، صص، 23-1.
  6. خبرنامه تحلیلی امریکا، (1393)، «تروریسم در خاورمیانه محصول اشتباهات بی‌پایان امریکا»، شماره 92.
  7. درخشه، جلال؛ محمدی، علیرضا، (1391)، «بررسی تکلیف‌گرایی دینی انقلاب اسلامی ایران بر مقاومت اسلامی حزب‌الله لبنان»، فصلنامه پژوهش‌های انقلاب اسلامی، سال 1، شماره 1، صص، 246-221.
  8. دهشیری، محمدرضا، (1383)، «بررسی مقایسه‌ای راهبرد امنیتی ایالات‌متحده و اتحادیه اروپایی در خلیج‌فارس پس از 11 سپتامبر»، فصلنامه سیاست دفاعی، سال12، شماره 48، صص، 146-113.
18. رضاپور، حسین، (1393)، «تأثیر انقلاب اسلامی بر نظام بین‌الملل»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، سال 11، شماره 37، صص، 158-141.

  1. سیمبر، رضا؛ موسوی، سید نظام‌الدین؛ قاسمیان، روح‌الله، (1393)، «‌تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر خیزش‌های مردمی در جهان عرب»، فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال 3، شماره 11، صص، 17-1.
  2. شفیعی، نوذر؛ قلیچ‌خانی، غلامرضا، (1389)، «تبیین تأثیر رادیکالیسم اسلامی بر روابط ایران و پاکستان»، فصلنامه مطالعات راهبردی جهان اسلام، سال11، شماره 42، صص، 158-127.
  3. صادقی، سید شمس‌الدین، (1393)، «انقلاب اسلامی و هویت سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی شماره 38، صص، 46-25.
  4. قادری کنگاوری، روح‌الله، (1392)، «‌نظریه مقاومت در روابط بین‌الملل؛ رویکرد ایرانی- اسلامی نفی سبیل و برخورد با سلطه»، مجله سیاست دفاعی، سال 21، شماره 82، صص، 248-191.
  5. عسگرخانی، ابومحمد؛ جانباز، دیان؛ عباس‌زاده مرزبالی، محسن، (1388)، «پسامدرنیته و واکاوی دولت ملی دارای حاکمیت در نظریه‌های روابط بین‌الملل»، فصلنامه سیاست، دوره 39، شماره 3، صص، 320-291.
  6. قزلسفلی، محمدتقی؛ فرخی، سمیه، (1392)، «پارادایم مقاومت و بیداری اسلامی در پرتو تحولات شمال افریقا و خاورمیانه»، فصلنامه جامعه شاسی سیاسی جهان اسلام، دوره 1، شماره 2، صص، 160-139.
  7. موسوی‌شفایی، سید مسعود، (1388)، «نومحافظه‌کاری و هژمونی امریکا (تحول هژمونی امریکا در عصر نومحافظه‌کاران»، فصلنامه روابط خارجی، سال 1، شماره 2، صص، 151-119.
  8. موسی‌نژاد، محمدجواد؛ حسین‌پور، نادر، (1387)، «‌اثر اندیشه‌های لئواشتراوس بر نو‌محافظه‌کاری و نمودهای آن در سیاست خارجی امریکا»، اطلاعات سیاسی اقتصادی، شماره 250، صص، 51-36.
  9. معین‌آبادی، حسین؛ روح‌الله، سبزی. (1394). «تحلیل بازتاب انقلاب اسلامی ایران در عراق بر اساس نظریه پخش»، نشریه مطالعات سیاسی جهان اسلام، سال 4، شماره 13، صص، 70-47.
  10. میلانی، جمیل؛ اسماعیلی، محمدتقی، (1393). «نظریه پخش و بازتاب انقلاب اسلامی ایران بر پاکستان»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، سال 11، شماره 38، صص، 64-47.
  11. واعظی، محمود، (1389)، «نقش قدرت‌های بزرگ در منطقه خلیج‌فارس و چالش‌های هژمونی امریکا»، فصلنامه روابط خارجی، سال2، شماره 6، صص، 64-47.
ج- اینترنتی

  1. پایگاه تحلیلی خبری پیراسته، (22/11/1394)، «بسیج مردمی عراق (حشد الشعبی) چیست؟»،
                                                                                     www.pirastefar.ir/?p=4973

  1. خبرگزاری آنا، (17/11/1393)، «‌النهار: امریکا، خاورمیانه را به ایران واگذار خواهد کرد»،
                                                                                            ana.ir/news/11011www.

  1. خبرگزاری صداوسیما، (13/03/1393)، «در خاطرات کلینتون افشا شد؛ نقش امریکا در ظهور داعش»،‌
www.iribnews.ir/NewsBody.aspx?ID=54141 

  1. خبرگزاری فارس، (19/06/1393)، «اسناد قطعی رابطه امریکا با داعش»،
 

د- انگلیسی

34. Barnett, Michael and Duvall, Raymond, (2005), “Power in International Politics”, International Organization, pp, 39-57.

35. Berenskoetter, Felix, (2007), “Thinking about power”, in Power in World Politics, Edited by Berenskoetter, Felix and Williams, M.J. published in the USA and Canada by Routledge.

36. Buzan, Barry, (2009), “Why is there no non-Western international relations theory?”, in Non-Western International Relations Theory, London and New York: Routledge Taylor and Francis Group.

37. Dunne Tim, Hansen Lene and Wight Colin, (2013), “The Ends of International Relations Theory”, European International Relations, DOI: 10.1177/1354066113495485.

38. Hoffmann, Stanley, (1977), “An American Social Science: International Relations”, Daedalus, Vol. 106, No. 3, Discoveries and Interpretations: Studies in Contemporary Scholarship, Volume I, pp. 41-60.

39. Sylvester, Christine, (2013), “Experiencing the end and afterlives of International Relations/theory”, European Journal of International Relations, DOI: 10.1177/1354066113494322.