تحلیل نقش بازیگران و گفتمانهای داخلی، در تداوم و تعمیق بحران در سوریه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه رازی

2 پژوهشگر

چکیده

قطعات پازل پیچیده بحران سوریه آنچنان درهم ریخته‌است که تلاش برای به دست دادن تحلیلی همه جانبه در جهت ایضاح تصویر آنچه که امروز در سوریه و منطقه می‌گذرد، بدون بررسی نقش گفتمانها و بازیگران داخلی سوری موثر در عرصه میدانی نامحتمل است. اگر چه بازیگران خارجی به مثابه عاملی بسیار تاثیرگذار در این بحران نقش ایفا می‌نمایند، اما نبایستی از نقش عامل بازیگران داخلی و گفتمانهای آنها غفلت نمود. از اینرو این تحقیق با تمرکز بر روی این مسئله تلاش نموده است به طرح این پرسش بپردازد که نقش عوامل داخلی از منظر گفتمانی در تداوم و تعمیق بحران سوریه چیست؟ در پاسخ به این سئوال، نگارندگان تلاش نموده‌اند با بهره‌گیری از روش تحلیل گفتمان، این فرضیه را طرح نمایند که شیوه مفصل‌بندی گفتمانهای داخلی منازعه‌جو، نشان از اختلافات عمیق بین آنها دارد؛ به گونه‌ای که امکان رسیدن به یک تعبیر مشترک حداقلی از آینده سوریه را ممتنع ساخته و این خود از عمده‌ترین دلایل تعمیق و تداوم بحران است. جهت آزمون این فرضیه، سه گفتمان بعثی، گفتمان تکفیری-جهادی و گفتمان کردی انتخاب شده‌اند. برای تبیین نسبت میان بحران سوریه و ذهنیت حاکم بر بازیگران دخیل در این امر، به نظر می‌رسد کندوکاو در دال های مقوم هر گفتمان ضروری است. از اینرو، با بررسی شیوه صف‌آرایی زنجیره هم‌ارزی گفتمان‌های مختلف و نحوه نگاه آنها به مسئله و نظام معنایی این گفتمانها، تلاش شده است تا دلایل عمده تداوم و تعمیق بحران، از منظر مواجهه گفتمانی بازیگران داخلی، به مثابه یکی از دو ستون اصلی بحران، تحلیل گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Analysis of the Role of Internal Actors and Discourses in the Continuation and Deepening of the Syrian Crisis

چکیده [English]

Following the set of movements called 'Arab Spring' which surrounded most of the Middle East and North African countries, Syria also threw into crises. Most analysis concentrated on the competition of big international and geopolitical powers in this crisis. Although the foreign variable plays a very influential role, the role played by the internal factors should not be also ignored. Therefore, this study is an attempt to put the issue in the following question: what is the effect of the internal factors in continuation and entrenchment of the Syrian crisis? To answer this question, the authors tried to evaluate the following hypothesis using the discourse analysis methodology of Laclau and Mouffe: the manner of structuring the conflicting discourses is the sign of their in-depth differences in such a way that it has made a minimal common denominator of the Syrian future impossible, as the main reason of its continuation and deepening. Based on factors like discursive cohesion and influential strength, three discourses of 'Ba'ath', 'Takfiri-Jihadi' and 'the Kurds self-rule model' were chosen among many others. Surveying on the signs of each discourse seems essential to explain the relations between Syrian crisis and the mentality of the players involved. Therefore, through studying the ways of arranging the chains of equivalent of various discourses, this study tries to explicate the reasons for the continuation and deepening of the crisis from the viewpoint of discursive conflict of internal factors as one of its two main crisis bases.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Syrian Crisis
  • Discourse
  • Ba'athism
  • Salafism
  • Kamalism
  • Democratic Confederalism
 

الف- کتاب‌

1. اوجلان، عبدالله، (1384)، از تمدن کاهنی سومر به‌ سوی تمدن دمکراتیک، ترجمه مرکز ترجمه آرد، نشر آزادی، چاپپنجم.

2. اوجلان، عبدالله، (2005)، در دفاع از یک خلق، ترجمه مرکز ترجمه آرد، نشر آزادی، چاپ دوم.

3. تاجیک، محمدرضا، (1383)، گفتمان،پادگفتمانوسیاست، تهران: مؤسسه تحقیقات و علوم انسانی، چاپاول.

4. سعید، بابی، (1379)، هراسبنیادین: اروپا مداریوظهوراسلام‌گرایی، ترجمه غلامرضا جمشیدی‌ها و موسی عنبری، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپدوم.

5. قادری، حاتم، (1383)، اندیشه‌هایسیاسیدراسلاموایران، تهران: انتشارات سمت، چاپاول.

6. موفه، شانتال، (1385)، واسازی،عمل‌گراییوسیاستدموکراسیدر دیکانستراکشنوپراگماتیسم، ترجمه شیوا رویگریان، تهران: نشر گام نو، چاپاول.

 

ب- مقالات

7. اردستانی،احمد، (1388)، «تحلیلگفتمانیدربازاندیشیاجتماعی»، فصلنامهسیاستدانشگاه تهران،دوره 39، شماره 1،صص 23-48.

8. روحی، مجید، (1388)، «سیاست خارجی امریکا در قبال سوریه بعد از 11 سپتامبر»، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، دوره 16، شماره 1، صص 88-55.

9. ساجدی، امیر، (1392)، «بحران سوریه و دخالت قدرت‌های بیگانه»، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، دوره 6، شماره 24، صص 125-90

10. علاماتی، غلامرضا؛ بشارتی، محمدرضا؛ شیخ‌الاسلامی، کیوان، (1392)، «نقش ترکیه در تحولات اخیر سوریه و تأثیر آن بر امنیت سیاسی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مدیریت و پژوهش‌های دفاعی، دوره 12، شماره 72، صص 151-118

11. محمدی،محمود، (1387)، «اسلام‌گراییگفتمانمقاومت»،فصلنامهجامعه‌شناسیتاریخی، دوره 5، شماره 2، صص 51-73.

12. میرحیدر، دره؛ حمیدی­نیا، حسین، (1386)، «کالبدشکافی نقشه و نقش آن در اعمال قدرت و القای سیاست»، فصلنامه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 8 و 9، صص 139-165.

13. نادری،احمد، (1392)، «گفتمان‌هایقدرتومقاومتدرصحنهاجتماعی –سیاسیعراققرنبیستم»،فصلنامهعلمی –پژوهشیشیعه­شناسی، سالیازدهم،شماره 43،صص 73-46

14. نبوی، سیدعبدالامیر؛ نجات، سیدعلی، (1393)، «جریان شناسی گروه‌های سلفی سوریه بر اساس تحلیل گفتمان»، فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، دوره 4، شماره 4، صص. 162-129.

15. یلدز،کریم، (1387)، «تاریخسوریهاز 1918 تا 2005»،ترجمهجمالرحمتیپور،فصلنامهروژه، شماره 8، صص 121-140.

 

ج- منابع اینترنتی

16. دست­پیش، حسام، (اردیبهشت­ماه 1393)، «اوجلان و گذر از ناسیونالیسم کردی»، وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی:

 www. bbc.com / persian / blogs/ 2014/05/1417/kurd-ocalan

17. عمرانی، زانیار، (2015). «درآمدی بر ساختار اجتماعی خودگردانی دموکراتیک در روژآوا»، وب‌سایت پایگاه خبری تحلیلی روژ:

WWW.NNS ROJ.COM/FA/Detiles/a spx