روند سیاسی شدن مسئله جنسیت در تونس و اثرات آن بر انقلاب 2011

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه آزاد، واحد تهران مرکزی

2 کارشناس ارشد مطالعات منطقه ای، دانشگاه آزاد، واحد تهران مرکزی

چکیده

تاریخ نیم‌قرن اخیر تونس شاهد تجربه‌ای ویژه در جهان عرب، در زمینه حضور مسئله جنسیت در مناسبات و روندهای سیاسی، بوده است. از زمان استقلال این کشور در سال 1956، سیاست برابری جنسیتی یکی از پایه‌های مشروعیت نظام جدید را شکل داد و طی سال‌های بعد به تدریج به نماد تقابل دولت شبه‌سکولار و اپوزیسیون اسلام‌گرا تبدیل شد. از درون تحولات مزبور، جنبش فمنیستی تونس پدید آمد و در قامت یکی از جریانات مهم عرصه سیاسی تونس ظاهر گردید. این جنبش علاوه بر نقش‌آفرینی سیاسی در دوران دیکتاتوری، از زمان انقلاب 2011 نیز در تحولات ناشی از رقابت سکولارها و اسلام‌گرایان برای پی‌ریزی نظام جدید، حضوری فعال داشته و الگویی از مشارکت جنبش زنان در روند گذار سیاسی را به نمایش گذاشته‌ است؛ الگویی که می‌تواند تاثیرات ویژه‌ای در جهان عرب، با توجه به مختصات فرهنگ مردسالار آن، بر جای گذارد. تقویت فرهنگ دمکراتیک و تسهیل روند گذار به دمکراسی، از جمله مهمترین این تاثیرات است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The process of politicization of gender issue in Tunisia and its impacts on the 2011 revolution

نویسندگان [English]

  • Mahboube Paknia 1
  • BEHRANG TAHERI 2
1 Assistant Professor, Faculty of Political Science, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
2 M.A in Regional Studies, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
چکیده [English]

In the last half-century, Tunisia has witnessed a particular experience in the Arab world regarding the presence of gender issue in political relations and processes. Since its independence in 1956, the policy of gender equality was promoted as one of the foundations of the new system’s legitimacy and during the following years, it gradually turned in to a symbol of conflict between the semi-secular government and Islamist opposition. Out of these developments, the Tunisian feminist movement emerged and appeared as one of the outstanding trends in Tunisia political domain.
In addition to the political role during the dictatorship, the foresaid movement has participated in the evolutions resulted from the competition between seculars and Islamists in formation of the new system since 2011 revolution and has presented a model of women movement participation in political transition that, according to the patriarchal culture, can be an effective pattern in the Arab world. Strengthening democratic culture and facilitating the process of transition to democracy is one of the most important of those effects.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tunisian Revolution
  • Tunisian Women
  • Feminism
  • Salafism
  • Ennahdha
 

  1. برزگر، کیهان (1381). «تونس در دوران بن‌علی: تلاش در جهت گذار از دوران سنتی به دوران مدرن»، فصلنامة مطالعات خاورمیانه، سال نهم، شماره 1##
  2. بوخارس، انور (1393). «گذار از سکولاریسم در تونس»، مهرنامه، شماره 35##
  3. بی‌بی‌سی فارسی (3/8/90). «حزب نهضت تونس بعد از موفقیت در انتخابات»
www.bbc.co.uk/persian/world/2011/10/111025_l32_profile_ennahda_tunisia.shtml

  1. 4.       بی‌بی‌سی فارسی (6/8/90). «اسلام­گرایان تونس: دستاوردهای زنان را محترم می‌شماریم»،
 

  1. پاک‌نیا، محبوبه و مرتضی مرد­یها (1390). «سیطره جنس»، چاپ دوم، تهران: نشر نی
  2. پاک‌نیا، محبوبه (1383). «فمنیسم و سیاست»، مطالعات زنان، سال دوم، شماره 4
  3. خسروشاهی، هادی (1390). «بیداری اسلامی در تونس و راشد الغنوشی»، چاپ اول، قم: بوستان کتاب
  4. 8.       دویچه‌وله فارسی 2014)/1/27(. «قانون اساسی جدید تونس با اکثریت بسیار بالا تصویب شد»، http://www.dw.de
  5. روگلر، لوتس (ژوئن 2012). «جنبش اسلامی النهضه»، ترجمه: منوچهر امیرپور، سایت مؤسسه گوته، http://www.goethe.de
  6. ستاری، جلال (1373). «سیمای زن در فرهنگ ایران»، چاپ اول، تهران: نشر مرکز
  7. سولیوان، دونا (1385). «حقوق زنان حقوق بشر» (مجموعه مقالات، مقاله تفاوت‌گذاری حوزه عمومی و خصوصی در قوانین بین‌المللی حقوق بشر)، ترجمه: سولماز صباغ نوین، چاپ اول، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان
  8. کاندیوتی، دنیز (اسفند 1391). «بهار پرترس و لرز»، ترجمة: مهیار جلیلیانی، زن‌نگار (نشریة پژوهشگران و کنشگران مطالعات زنان)، شماره 10،
http://zannegaar.net/sites/default/files/issue10pdffinal.pdf

  1. مهاذبی، امیره (اسفند 1391). «پشت نقاب فمنیسم دولتی در تونس»، ترجمه: فرهاد کشاورز، زن‌نگار (نشریه پژوهشگران و کنشگران مطالعات زنان)، شماره 10،
 

 

ب- انگلیسی

 

  1. Baliamoune-Lutz, Mina (2011). “THE  MAKING  OF  GENDER  EQUALITY  IN  TUNISIA  AND  IMPLICATIONS  FOR DEVELOPMENT”. Retrieved from
 

  1. Charrad,  Mounira M (2012). “ FAMILY  LAW  REFORMS  IN  THE  ARAB  WORLD: 
TUNISIA and MOROCCO”, Report for the United Nations, Department of Economic and Social Affairs (UNDESA).   Retrieved from http://www.un.org/esa/socdev/family/docs/egm12/PAPER-CHARRAD.pdf

 

  1. Charrad,  Mounira M (2007).  “Tunisia at the Forefront of the Arab World: Two Waves of Gender Legislation”,
 

  1. ÇİÇEK, COŞKEN(2006).  “MODERNIZATION  AND  WOMEN  IN  TUNISIA: AN  ANALYSIS  THROUGH  SELECTED  FILMS”, A THESIS SUBMITTED  TO  THE  GRADUATE  SCHOOL  OF  SOCIAL  SCIENCES  OF  MIDDLE  EAST  TECHNICAL  UNIVERSITY.  Retrieved from  http://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12607598/index.pdf
 

 

  1. FIDH (2012).  Women and the Arab Spring: Taking their place?.  Retrieved from http://www.fidh.org/IMG/pdf/femmesarabangbassdef.pdf
 

  1. Fishkin, Jennifer (2012).  “Tunisia: The Role of Secularism; Tunisia: Understanding Conflict 2012”, Conflict Management Program, Johns Hopkins University,  School for Advanced International Studies. Retrieved from
http://www.sais-jhu.edu/sites/default/files/areas-of-study/files/Tunisia%20Report%20-%20April%2017%20Final.pdf

 

 

  1. FREEDOM  HOUSE (2010).  “WOMEN’S  RIGHTS  IN  THE  MIDDLE  EAST  AND  NORTH  AFRICA”, NEW YORK • WASHINGTON, D.C. Retrieved from  https://freedomhouse.org/sites/default/files/270.pdf&https://freedomhouse.org/sites/default/files/269.pdf
 

 

  1. ICAN (International Civil Society Action Network) (2012). “What the Women Say: The End of the Beginning: Tunisia’s Revolution and Fighting for the Future”. Retrieved from
http://web.mit.edu/cis/pdf/What%20the%20Women%20Say%20-%20Tunisia,%20April%202012.pdf

 

 

  1. Labidi, Lilia (2005).   “Islam and women’s rights in Tunisia”. Retrieved from
 

  1. Lusardi, Roberto (2012).  “Ennahda and the Salafis; Tunisia: Understanding Conflict 2012”, Conflict Management Program, Johns Hopkins University, School for Advanced International Studies. Retrieved from
http://www.sais-jhu.edu/sites/default/files/areas-of-study/files/Tunisia%20Report%20-%20April%2017%20Final.pdf

  1. O’Rourke, Sara (2012).  “Women’s Rights in Tunisia: A Non-Issue at the Center of the debate; Tunisia: Understanding Conflict 2012”, Conflict Management Program, Johns Hopkins University, School for Advanced International Studies. Retrieved from
http://www.sais-jhu.edu/sites/default/files/areas-of-study/files/Tunisia%20Report%20-%20April%2017%20Final.pdf

 

 

  1. Şahin, Pelin Gönül (2013).  “WOMEN’S LIBERTIES AND GENDER EQUALITY IN TUNISIA: THE ASTHMA OF THE ARAB SPRING?”,  TURKISH POLICY QUARTERLY. Retrieved from
http://www.turkishpolicy.com/dosyalar/files/vol_11-no_4%20sahin.pdf

 

  1. Santini, Ruth Hanau (November 10, 2011). “What Women’s Rights Tell Us About the Arab Spring”, Center on the  United States and Europe at BROOKINGS, US – EUROPE  ANALYSIS  SERIES  NUMBER 52.  Retrieved from http://www.brookings.edu/~/media/research/files/papers/2011/11/10%20arab%20awakening%20women%20santini/1101_arab_awakening_women_santini.pdf
 

  1. UNDP and International IDEA, “Final Constitution of the Tunisian Republic”, adopted on 26 January 2014
Retrieved from  http://www.constitutionnet.org/files/2014.01.26_-_final_constitution_english_idea_final.pdf

 

  1. Unicef (2011). “REGIONAL  OVERVIEW  FOR  THE  MIDDLE  EAST  AND  NORTH  AFRICA, MENAGender Equality Profile, Status of Girls and Women in the Middle East and North Africa”. Retrieved from
 

  1. Zlitni, Sami and Zeineb Touati (October 2012). Social networks and women’s mobilization in Tunisia, Journal of International Women’s Studies Vol 13 #5